در مسیر بهبودی از اعتیاد، بسیاری از ما با بحرانهای روحی و عاطفی عمیق مواجه میشویم؛ بحرانهایی که میتوانند بسیار ترسناک و ناآشنا باشند. اغلب این وضعیتها با بیماریهای روانی اشتباه گرفته میشوند، درحالیکه در واقع بخشی طبیعی از فرآیند رشد درونی و بازسازی هویت ما هستند.
موجهایی از اندوه، افسردگی، اضطراب یا دلهره ممکن است ما را دربر گیرند؛ خاطرات تلخ گذشته دوباره زنده میشوند و حال ما را تحتتأثیر قرار میدهند. اما این رنجها، هرچند سنگین، میتوانند بخشی از مسیر عبور به سوی رهایی، آگاهی و بازسازی معنوی باشند.
آنچه در اعماق خود بهدنبالش هستیم، در واقع درمان زخمهای روحی و احیای احساسات فراموششده است. احساساتی مانند پوچی، بیمعنایی، یا تیرگی درون ممکن است آزاردهنده و ترسناک باشند، اما اغلب نشاندهنده گذار ما از یک مرحله به مرحلهای بالاتر از رشد شخصی و معنویاند.
گاهی بحرانهای روحی مانند طوفاناند؛ تنها کاری که از ما ساخته است، صبر کردن، درخواست کمک، و ماندن در مسیر بهبودی است. حضور مداوم در جلسات حمایتی مانند معتادان گمنام و الکلیهای گمنام، مشارکت صادقانه با راهنما و اعضای مورد اعتماد، و مراقبت از سلامت روان و معنویت، از مؤثرترین روشها برای عبور از این دورهها هستند.
در نهایت، بسیاری از کسانی که از این بحرانها عبور کردهاند، گزارش میدهند که همین دردها مقدمهای بودند برای تحولی عمیقتر؛ جایی که از دل تاریکی، نوری نو پدید آمد و راهی به سوی آرامش و معنا گشوده شد.
بحران های معنوی و روحی بعد از ترک اعتیاد
این نوع بحرانها، بهویژه در زمان اوجگیری، میتوانند بسیار ترسناک و نگرانکننده باشند. گاه تنها راه درک ماهیت آنها، نگاه به مشکلات و تجربههای گذشته است. اما صرفنظر از شدت بحران، باید بدانیم که این وضعیتها موقتی هستند. با تکیه بر ارادهای راسخ و امید به گشایش شرایط، میتوان از آنها عبور کرد. همانطور که در کتاب پایه معتادان گمنام آمده است:
«ما تجربهای معنوی بزرگ را پشت سر میگذاریم که موجب دگرگونی ما میشود.»
در جریان بهبودی، ما سلامت عقل خود را بازمییابیم و میتوانیم زندگیای پرنشاط، متعهد و سازنده داشته باشیم. با این حال، منتظر ماندن برای شناسایی بحرانهای روحی و عاطفی، پیش از درخواست کمک، میتواند خطرناک و غیرمنطقی باشد. گاهی برای ادامه مسیر رشد معنوی، به ابزارهای تازهای نیاز داریم. و اگر جستوجوی این ابزارها را در جایی خارج از چارچوبهای قبلیمان آغاز کنیم، به معنای کنار گذاشتن تلاشهای پیشین یا خیانت به تعهداتمان نیست.
برخی اعضای باتجربه معتقدند که بدترین لحظات ناپایداری روانی، زمانی اتفاق میافتند که درون ما با بیرونمان هماهنگ نیست؛ یعنی زمانی که رفتارهای ما با باورهایمان در تضاد قرار میگیرند، یا وقتیکه دروغهایی به خود میگوییم، و واقعیت زندگیمان را انکار میکنیم. این گسست میان خواستهها، باورها و اعمال، میتواند تعادل روانی ما را برهم بزند و زمینهساز لغزش یا حتی بازگشت به مصرف شود.
بازگشت به زندگیای همراه با صداقت و درستی، با مشارکت صادقانه با فردی مورد اعتماد آغاز میشود. شاید این مسیر بازگشت طولانی باشد، اما جایگزین آن – یعنی ادامه مسیر دروغ و انکار – میتواند چنان رنجآور باشد که پاک ماندن را غیرممکن کند. زمانی که بتوانیم واقعیت خود را با راهنما یا دوستی که به او اعتماد داریم در میان بگذاریم، امید دوباره در ما جان میگیرد.
(برگرفته از کتاب “پاک زیستن”، صفحات ۱۳۰ و ۱۳۱)
در مجله اعتیاد بیشتر بخوانید