مشارکت در جلسات بهبودی چه تاثیری در ادامه پاکی و پیشرفت برای زندگی بهتر دارد؟ تأثیر مشارکت در بهبودی چیست؟ چرا مشارکت میکنیم؟
شرکت در گروههای دوازدهقدمی مانند الکلیهای گمنام (AA) و معتادان گمنام (NA) فرصتی ارزشمند برای اعضا است تا تجربههای خود از دوران اعتیاد و تغییرات مثبتی را که در مسیر بهبودی کسب کردهاند، به اشتراک بگذارند. این تبادل صادقانه و شجاعانه که به مشارکت معروف است، به افراد کمک میکند تا از حمایت جمعی بهرهمند شوند و انگیزه خود را برای ادامه پاکی تقویت کنند.
مشارکت، تنها بیان احساسات و تجربیات نیست؛ بلکه بخشی حیاتی از فرآیند بهبودی است که نقش مهمی در ایجاد همدلی و ارتباط مؤثر میان اعضا دارد. این گفتوگوها فضایی امن فراهم میکند تا افراد بدون ترس از قضاوت درباره چالشها و پیشرفتهای خود صحبت کنند.
شرکت منظم در این جلسات بهبودی و مشارکت فعال، به اعضا کمک میکند تا ضمن پیشگیری از بازگشت به اعتیاد، مهارتهای جدید برای زندگی بهتر را بیاموزند. این روند علاوه بر تسهیل رشد شخصی و روحی، به افراد یادآوری میکند که بهبودی یک مسیر جمعی و مستمر است، نه مسیری که به تنهایی طی شود.
پژوهشها چه میگویند؟
پژوهشهای بینالمللی درباره گروههای خودیار و برنامههای ۱۲ قدمی نشان میدهد که حضور منظم در جلسات و مشارکت فعال میتواند:
- 🌱 احساس تنهایی و شرم را کاهش دهد،
- 🌱 هویت بهبودی و تعهد به پاکی را تقویت کند،
- 🌱 خطر بازگشت به مصرف را کم کند ،
- 🌱 و شبکهای از حمایت عاطفی و عملی برای روزهای سخت فراهم سازد.
به زبان ساده، وقتی حرف میزنیم، گوش میدهیم و تجربیاتمان را تقسیم میکنیم، نهتنها حال خودمان بهتر میشود، بلکه به دیگران هم امید و جهت میدهیم.
اهمیت مشارکت در جلسات بهبودی
معتادان و الکلیها، با تمام اختلافات سلیقهای که با سایر اعضای انجمن خود دارند، در دو مسأله “بیماری” و “بهبودی” با یکدیگر مشترک هستند و به تجربه ثابت شده که هیچ چیز ارزش درمانی کمک یک معتاد به یک معتاد دیگر را ندارد. کاملاً روشن است که مشارکت و تقسیم کردن آنچه که در دوران بهبودی بدست آمده تا چه حد میتواند برای تازه واردان و سایر دوستان همدرد، کمک مؤثری باشد. البته این تنها خاصیت مشارکت نیست. اعضا با تکرار آموخته های خود، جایگاه آنها را در ذهن خود محکم میکنند و به خود و دیگران یادآور می شوند که با چه دشمن سرسخت و آب زیرکاهی {اعتیاد} روبرو هستند.
همچنین، با مطرح کردن مشکلات خود، ممکن است از کمک و تجربهی دیگران پس از جلسه بهرهمند شوند و تازهواردان نیز به اهمیت مشارکت و روشهای صحیح آن آگاه میشوند.
در ادامه، بحث درباره اهمیت مشارکت در جلسات بهبودی را ادامه میدهیم.
درباره چه چیزهایی میتوان مشارکت کرد؟
حال که اهمیت مشارکت به اختصار روشن شد، مفید است بدانیم که درباره چه موضوعاتی میتوانیم مشارکت کنیم و در کل چه مطالبی قابل مشارکت هستند؟ مشارکت اصولی چیست؟ آیا فقط بیان احساسات کافی است؟ آیا من میتوانم در مورد هر مسئلهای (خوب، بد، زشت، زیبا، مستهجن، آزاردهنده، بدآموز، اسرار، تلافی، روشهای تهیه مواد در زمان مصرف، آدرس ساقی، و غیره) تحت عنوان مشارکت اظهار نظر کنم؟ به نظر میرسد اینطور نیست.
چه چیزی پیام بهبودی را منتقل میکند؟
معمولاً مشارکتی را آغاز میکنیم که طرح و بیان آن به کسی کمک کند، مثلاً چگونه با وسوسههای مصرف مقابله کردهام یا تقسیم کردن امیدها و انگیزهها و به طور خلاصه هر موضوع یا تجربهای که ممکن است شنونده، بهویژه تازهواردان، را امیدوار کند. اما طبق اصول برنامه، حتماً باید پیام بهبودی معتادان گمنام یا الکلیهای گمنام در مشارکت حاضر باشد. هر عضو برنامه یک راهنما یا اسپانسر دارد که مسائل خصوصی و شخصی و اسرار خود را با او در میان میگذارد. مشارکت در بین اعضا و داخل جلسات باید پیام مثبتی داشته باشد و به کسی آسیب نزند.
از شما دعوت میکنیم از صدها مقاله علمی و آموزشی موجود در مجله اعتیاد بهرهمند شوید:
راهنمای جامع برای فهم اعتیاد و مسیر بهبودی
تازه واردان در جلسه بهبودی مهمترین هستند
موضوع جلسه بهبودی
موضوع جلسات بهبودی در انجمن ۱۲قدمی میتواند متنوع باشد و بر اساس نیازها و شرایط اعضا تغییر کند. برخی از موضوعات رایج شامل موارد زیر هستند:
- 💥 بررسی چگونگی تاثیر اعتیاد بر زندگی فرد و خانوادهاش.
- 💥 بحث درمورد روشها و تکنیکهای جلوگیری از بازگشت به مصرف مواد.
- 💥 توضیح و بررسی هر یک از ۱۲قدم و چگونگی پیادهسازی آنها در زندگی روزمره.
- 💥 به اشتراک گذاشتن داستانهای موفقیت و چالشهای روبهرو در مسیر بهبودی.
- 💥 اهمیت توجه به سلامت جسمی و روانی در دوران بهبودی.
در بسیاری از گروههای معتادان گمنام (NA)، موضوع جلسه یا از قبل براساس یک برنامه هفتگی مشخص میشود، یا در ابتدای جلسه از اعضا پیشنهاد گرفته میشود. گاهی هم متن جلسه کتابخوانی است و همان متن، موضوع مشارکت را تعیین میکند. در هر صورت، معیار اصلی این است که موضوع انتخابشده به بهبودی و اصول روحانی برنامه مربوط باشد، نه مسائل حاشیهای و جنجالی.
انتخاب موضوع مناسب میتواند به اعضا کمک کند تا بهتر با چالشها روبهرو شوند و راهکارهای موثری برای بهبود کیفیت زندگی خود پیدا کنند.
چگونه در جلسات معتادان گمنام (NA) مشارکت کنیم؟
یک جلسهی الکلیهای گمنام یا معتادان گمنام از گروهی تشکیل میشود که دور هم جمع میشوند به یکدیگر کمک کنند تا از اعتیاد به الکل و مواد مخدر بهبودی پیدا کنند. راهی که برای ترک اعتیاد کار میکند به وسیله ۱۲ قدم است که وقتی اجرا میشوند انسان را به خداوند نزدیکتر کرده و به درمان اعتیاد و بهینه شدن زندگی، کمک میکند. بهتر شدن زندگی یعنی بهبودی روابط با خانواده، دوستان، همکاران و همسایگان، پیشرفت در کار و زندگی، دنبال کردن یک زندگی سالم، صادق بودن و خدمت به دیگر معتادان و جامعه.
مهمترین افراد در جلسات بهبودی تازه واردین هستند و پیامی را که یک تازه وارد نیاز به شنیدن آن دارد این است: چگونه بهبودی پیدا میکنیم، تجربهی ما، چطور این کار را انجام میدهیم، چگونه قدمها را کار میکنیم و چطور با نیروی برتر تماس بر قرار مینماییم.
آن چه را که راجع به آن پیام نمیدهیم این است: آه و نالههای تمام نشدنی، گله و شکایت دربارهی زندگی، موفقیت یا عدم موفقیت در روابط خصوصی و جنسی، مشکل بودن امرار معاش و خرابی یخچال منزل! اگر ما در حال کار کردن قدمها هستیم و به پروردگار هم ایمان داریم، هیچ کدام از این چیزها باعث لغزش ما نخواهد شد. تازه وارد نیاز دارد بشنود چگونه میتواند وسوسه مصرف مواد را دور کند و چطور میتواند بهبود یابد.
آیا هیچ کدام از ما در خیابان به طرف غریبهای میرویم تا کل مشکلات خود را بازگو کنیم؟ چرا این انتظار وجود دارد که در جلسات میتوان این کار را انجام داد؟
نمونه یک مشارکت کوتاه در جلسه NA
«سلام، من یک معتادم. امروز فقط میخواهم بگویم که پاک ماندن همیشه آسان نیست، اما این برنامه و شماها به من امید میدهید. با کارکردن قدمها یاد گرفتم مسئولیت زندگیام را بپذیرم. ممنونم که گوش میدهید و کمک میکنید تنها نباشم.»
مشارکت اصولی چیست؟
مشارکت اصولی در جلسات بهبودی به معنای اشتراکگذاری صادقانه، محترمانه و سازنده تجربیات و احساسات شخصی با دیگر اعضای انجمن است. این نوع مشارکت شامل ویژگیهای کلیدی مانند صداقت، احترام، پرهیز از قضاوت، سازندگی و حفظ گمنامی است. همه در مسیر بهبودی قرار دارند و هر فرد چالشهای خود را دارد. هدف از مشارکت باید ایجاد انگیزه و ارائه راهکارهای عملی برای مقابله با مشکلات باشد. مشارکت اصولی به ایجاد محیطی امن و حمایتی کمک میکند که در آن اعضا میتوانند به طور موثرتری در مسیر بهبودی حرکت کنند.
مشارکت در جلسات بهبودی
پیامی را که یک تازه وارد نیاز به شنیدن آن دارد این است: چگونه بهبودی پیدا میکنیم، تجربه ما، چطور این کار را انجام میدهیم، چگونه قدمها را کار میکنیم و چطور با نیروی برتر تماس بر قرار مینماییم.
در مجله اعتیاد بیشتر بخوانید:
بازدید از دفتر خدمات جهانی معتادان گمنام
بایدها
نکاتی که بهتر است در مشارکت رعایت کنیم
به قالب جلسه احترام بگذارید: هر جلسه AA یا NA ممکن است قالب خاص خود را داشته باشد، بنابراین ضروری است که با آن آشنا شوید. برخی از جلسات ممکن است از ساختار خاصی پیروی کنند، مانند کتاب خوانی یا بحث درباره موضوع خاص.
خودتان را معرفی کنید: وقتی مشارکت در جلسات بهبودی را شروع کردید، خود را با نام کوچک خود معرفی کنید و اعلام کنید که الکلی یا معتاد هستید. این به ایجاد حس اجتماعی و شکستن موانع کمک میکند.
تجربه، نیرو و امید خود را به اشتراک بگذارید: تجربیات شخصی خود را در مورد اعتیاد به الکل یا مواد مخدر، از جمله تأثیر آن بر زندگی، روابط و رفاه خود به اشتراک بگذارید. در مورد مبارزات و موفقیتهای خود در بهبودی صادق باشید. به اشتراک گذاشتن هر گونه بینش یا درسی که در این مسیر آموختهاید نیز مفید است.
به موضوع پایبند باشید: برخی از جلسات ممکن است موضوع خاصی برای بحث داشته باشند. سعی کنید مشارکت در جلسات بهبودی خود را با موضوع مورد نظر مرتبط کنید، اما اگر کمی منحرف شدید نگران نباشید – بیان تجربه از صمیم قلب مهم است.
پرچانگی نکنید: مراقب زمان باشید و سعی کنید مشارکت شما مختصر و دقیق باشد. این به دیگران در جلسه نیز امکان میدهد تا فرصت مشارکت داشته باشند.
از نصیحت و انتقاد بپرهیزید: به جای پیشنهاد یا انتقاد، بر به بیان تجربیات خود و نحوه برخورد با موقعیتهای مشابه تمرکز کنید. به یاد داشته باشید، هدف از مشارکت ارائه حمایت و همدلی است، نه قضاوت کردن یا اصلاح دیگران.
فعالانه گوش کنید: در حین صحبت، به مشارکت دیگران نیز با دقت گوش دهید. با تکان دادن سر، برقراری تماس چشمی و ارائه کلمات تشویق، همدلی و حمایت خود را نشان دهید.
به گمنامی احترام بگذارید: آنچه در جلسه بهبودی گفته میشود باید در جلسه باقی بماند. از به اشتراک گذاری داستانهای شخصی یا شناسایی جزئیات درباره دیگران خارج از جلسه خودداری کنید.
ابراز قدردانی: قبل از پایان مشارکت خود در جلسات بهبودی، از حمایت گروه و فرصت به اشتراک گذاشتن تجربیات خود ابراز قدردانی کنید. این سپاسگزاریها باعث تقویت گروه میشود.
بیان احساسات: احساسات خود را نشان دهید. بیان داستان خود در جلسه احتمالاً شما را احساساتی خواهد کرد و این اشکالی ندارد. از نشان دادن احساسات خود نترسید – این میتواند به شما کمک کند تا آرامش بیشتری کسب کنید.
هرگز از زبان منفی که احساس گناه یا شرم را تشویق میکند، استفاده نکنید. متأسفانه، هنوز ننگ زیادی درباره اعتیاد وجود دارد، لذا هنگام به اشتراک گذاری داستان یا تجربیات خود، از استفاده از این نوع زبان منفی خودداری کنید.
نبایدها
هنگام صحبت در یک جلسه بهبودی، نیازی به اغراق نیست. زیادهگویی یا دروغ گفتن به هیچ کس کمک نمیکند. وقتی یک گزارش صادقانه از تجربه خود میگویید، حقیقت خود را به اشتراک میگذارید و آسیبپذیر هستید. تجربیات واقعی شما ممکن است با دیگران در اتاق جلسه نیز طنین انداز شود. دیگر اعضای انجمن پس از پایان جلسه، با شما ارتباط برقرار خواهند کرد تا در مورد موقعیت های مشابهی که از سر گذراندهاند صحبت کنند.
مبادا داستان افراد دیگر را به اشتراک بگذارید. یکی از مهمترین نکات برای سخنرانی در یک جلسه بهبودی این است که فقط داستان خود را بگویید. اگر شخص دیگری در اتاق بخشی از سهم شماست، او را گمنام یا کاملاً از داستان خارج کنید. به هر حال در NA و AA اصل گمنامی پایه و اساس برنامه است. شما حق ندارید تجربیات دیگران را به اشتراک بگذارید.
اگر آماده نیستید مشارکت نکنید. برای کسانی که قبلاً هرگز به جلسه الکلی های یا معتادان گمنام نرفتهاند، این تصور غلط وجود دارد که حتما باید داستان خود را به اشتراک بگذارند. در واقع، هیچ کس به شما فشار نمیآورد تا حتما در جلسه صحبت کنید. اگر احساس میکنید آمادگی ندارید، نباید داستان خود را به اشتراک بگذارید. اشکالی ندارد که به این جلسات بیایید و فقط به داستان های دیگران گوش دهید.
مشارکت چه تاثیری در بهبودی دارد؟
مشارکت تجربه و امید در جلسات بهبودی مثل جلسات معتادان گمنام یا الکلیهای گمنام ارزشمند است؛ اعضا از تجربیات دیگران در جلسات AA یا NA میآموزند و تجربیات خود را بررسی میکنند… از راهکارهای موفقیت و شکستهایشان یاد میگیرند.
هرگز از زبان منفی که احساس گناه یا شرم را تشویق میکند، استفاده نکنید. متأسفانه، هنوز ننگ زیادی در مورد اعتیاد وجود دارد که یک انتخاب یا چیزی است که برای افراد ضعیف اتفاق میافتد. مهم است که هنگام مشارکت داستان یا تجربیات خود هرگز این نوع زبان منفی را وارد محاوره خود نکنید. میتوانید برای برخی از انتخابهایی که انجام دادهاید ابراز شرمندگی کنید، اما با درک این موضوع که اعتیاد شما را تحت تأثیر قرار داده است. به یاد داشته باشید اگر هنگام گفتن داستان اعتیاد خود احساس گناه یا سرزنش کنید، همان احساسات را به دیگران در اتاق منتقل میکنید.
به گذشته و حال نگاه کنید. قالب معمولی برای به اشتراک گذاری داستان بازیابی شما این است: چگونه بود، چه اتفاقی افتاد و اکنون چگونه است. برخی از مردم فکر میکنند که شما فقط آنچه را که در گذشته اتفاق افتاده به اشتراک میگذارید، اما نگاه به حال و آینده نیز ضروری است. بهبودی در مورد امیدهای آینده شما اشکالی ندارد. میتوانید به گذشته نگاه کنید، اما فراموش نکنید که در مورد پیشرفت خود و اهداف خود نیز سخن بگویید.
ضمن مشارکت در جلسات بهبودی، مراقب زمان جلسه باشید. همه به جلسه AA یا NA نمیآیند تا مشارکت کنند. برخی میخواهند فقط گوش دهند. با این حال، بسیار مهم است که کسانی که میخواهند مشارکت کنند، فرصتی برای این کار داشته باشند. در نتیجه، هنگام بیان داستان خود، مراقب زمان باشید. به خودتان زمان کافی بدهید تا همه چیز را از روی دوش خود بردارید، اما فراموش نکنید که دیگران نیز نیاز به وقت مشارکت دارند.
تجربههای واقعی از مشارکت در جلسات بهبودی
وقتی درباره مشارکت صحبت میکنیم، فقط از «قواعد» حرف نمیزنیم؛ این موضوع در عمل و در زندگی واقعی اعضا معنا پیدا میکند. آنچه در ادامه میآید دو نمونه کوتاه از تجربه اعضای انجمنهای دوازدهقدمی است که نشان میدهد مشارکت چگونه میتواند به خود فرد و دیگران امید و جهت بدهد.
۱) وقتی توی جلسات معتادان گمنام (NA) حرف میزنم، این کار رو برای تازهواردها یا هر معتادی که هنوز داره از این درد رنج میبره، انجام میدم – نه فقط برای خالی کردن دل خودم. هدفم اینه که با تکیه بر اون نیروی برتر که بهمون نشون داده، یکی بشنوه و بفهمه منم یه زمانی درست مثل خودشون احساس تنهایی و ناامیدی میکردم، مثل اونا مصرف میکردم تا از دردها فرار کنم، اما حالا با قدمهای این برنامه و اعتماد به خدا، یه راه زندگی پیدا کردم که پر از آرامش و رضایت واقعیه، چیزی که از عمق روحمون میآد. (شبنم، کرمان)
۲) در پانزده سال گذشته، زندگیام کمکم رنگ دیگری گرفت. درد و ناامیدی هنوز میآیند، اما امروز زیر سایهشان گم نمیشوم؛ چون طعم آرامشی را یافتهام که از آزادی درونی و آغوش نیروی برتر میجوشد. رفاقتهای الکلیهای گمنام برایم مثل چراغی در شبهای تارند؛ رابطههایی که از دلِ زخم و تنهایی شروع شد و به عشق، ایمان و معنای تازه رسید. آن خلأ ترسناک درونم آرام گرفته و امروز احساس میکنم متعلقام، دوستداشتنیام و بخشی از خانوادهای هستم که قلبم را دوباره به زندگی برگرداند. (خلاصه شده از تجربه یک عضو انجمن الکلیهای گمنام)
جمع بندی
به اشتراک گذاشتن تجربیات و داستانهای شخصی در جلسات بهبودی مانند جلسات معتادان گمنام (NA) یا الکلیهای گمنام (AA) یکی از ارکان اساسی برنامههای ۱۲ قدمی است. مشارکت اعضا، فراتر از بیان ساده خاطرات، پلی برای ایجاد ارتباط عمیقتر با دیگران است. وقتی افراد در این جلسات درباره چالشها و موفقیتهای خود صحبت میکنند، هم از تجربیات یکدیگر میآموزند و هم به دیگران انگیزه میدهند. این مشارکتها نهتنها اعضا را از احساس تنهایی رها میکند، بلکه به آنها قدرت میدهد تا در مسیر بازیابی ثابتقدم بمانند و نقش الگویی برای تازهواردان ایفا کنند.
بیان داستانهای بهبودی به معنای انتقال پیامهایی است که دیگران، بهویژه تازهواردان، به آنها نیاز دارند: چگونه بهبودی ممکن است، چگونه قدمها را کار کنیم و چطور با نیروی برتر ارتباط برقرار کنیم. هدف از مشارکت، ارائه راهنماییهای کاربردی برای کنار زدن وسوسهها و پیمودن مسیر بهبودی است. اما جلسات نباید به جایی برای شکایت از مشکلات روزمره، روابط عاطفی، یا مسائل پیشپاافتاده زندگی مانند خرابی وسایل خانه تبدیل شود.
به اشتراک گذاشتن تجربیات با تمرکز بر بهبودی و قدمها، به افراد نشان میدهد که حتی در مواجهه با سختیها و چالشها، میتوانند به پاکی ادامه دهند. با تقویت ایمان و کار کردن قدمها، هیچ مانعی بهتنهایی نمیتواند باعث لغزش شود. در نهایت، مشارکت در جلسات نهتنها به فرد کمک میکند که مسیر بهبودی خود را مستحکم کند، بلکه دیگران را نیز در این سفر دشوار و زیبا همراهی و حمایت میکند.
تحریریه مجله اعتیاد – www.etiad.org سردبیر: سپهر آذری
سؤالات متداول درباره مشارکت در جلسات بهبودی
آیا لازم است حتماً در اولین جلسه بهبودی مشارکت کنم؟
نه. هیچکس در جلسات AA یا NA مجبور به مشارکت نیست. میتوانید چند جلسه فقط گوش بدهید تا فضای جلسه، قدمها و حال و هوای دیگران را بهتر بشناسید و وقتی احساس آمادگی کردید، شروع به صحبت کنید.
اگر از صحبت کردن جلوی جمع میترسم چه کار کنم؟
ترس از صحبت در جمع کاملاً طبیعی است، مخصوصاً برای تازهواردان. میتوانید با چند جملهٔ کوتاه شروع کنید؛ معرفی خودتان و اینکه امروز حالتان چطور است. حتی همین مشارکت ساده هم میتواند برای شما و دیگران مفید باشد.
در مشارکت بهتر است درباره چه چیزهایی صحبت کنم؟
بهترین مشارکت روی «تجربه، نیرو و امید» تمرکز دارد؛ یعنی بگویید چه بلایی سرتان آمده، چه کارهایی برای بهبودی کردهاید و امروز چه امیدی دارید. بیان احساسات، کارکردن قدمها و برخورد با وسوسهها همیشه برای شنونده قابل استفاده است.
آیا میتوانم درباره مشکلات روزمره و گله و شکایتها حرف بزنم؟
اگر مشکل روزمره را در چارچوب قدمها و بهبودی مطرح کنید، میتواند مفید باشد؛ اما جلسه جای غر زدن طولانی نیست. هدف این است که تجربهتان را طوری بگویید که به خودتان و دیگران امید و جهت بدهد، نه اینکه فضا را سنگینتر کند.
آیا مجازم درباره دیگران یا روابط خصوصیام صحبت کنم؟
در جلسات بهتر است فقط از تجربهٔ خودتان حرف بزنید و اصل گمنامی را رعایت کنید. اگر پای شخص دیگری وسط است، از نام و نشانی او استفاده نکنید. مسائل خیلی خصوصی و حساس را بهتر است با راهنما یا درمانگر مطرح کنید، نه در جمع.
آیا مشارکت واقعاً در جلوگیری از لغزش مؤثر است؟
بررسیهای علمی نشان میدهد حضور منظم در جلسات و مشارکت فعال، حس تعلق، حمایت و مسئولیتپذیری را بالا میبرد و به کاهش مصرف و افزایش پرهیز کمک میکند. وقتی صدای خودتان را در جمع میشنوید، هویت بهبودیتان قویتر میشود و احتمال لغزش کمتر خواهد شد.
REFERENCES
Kelly JF, Humphreys K. (2020). Alcoholics Anonymous and 12-Step Facilitation Treatments for Alcohol Use Disorder.
Alcohol and Alcoholism.
این لینک
Humphreys K, Kelly JF. (2020). Alcoholics Anonymous most effective path to alcohol abstinence.
Stanford Medicine News, Stanford University School of Medicine.
این لینک
Kelly JF, Yeterian JD. (2011). The Role of Mutual-Help Groups in Extending the Framework of Treatment.
Alcohol Research & Health.
این لینک
Lyons N, Cooper C, Lloyd-Evans B. (2021). A systematic review and meta-analysis of group peer support interventions for people with mental health conditions.
BMC Psychiatry.
این لینک
Reif S, Braude L, Lyman DR, et al. (2014). Peer Recovery Support for Individuals With Substance Use Disorders: Assessing the Evidence.
Psychiatric Services.
این لینک
Recovery Research Institute. Twelve-Step Facilitation (TSF): An Evidence-Based Treatment for Substance Use Disorder.
این لینک
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.