رابطه شبزندهداری با اعتیاد چیست؟ اگر تا به حال تا دیروقت بیدار ماندهاید و با عصبانیت زیر پستهای شبکههای اجتماعی نظر نوشتهاید، یا یک سطل بستنی یا بطری شراب را به تنهایی تمام کردهاید، یا بهطور کلی احساس بدی داشتهاید و درمانده شدهاید، ممکن است فرضیه ذهن بعد از نیمهشب درباره شما صدق کند.
این فرضیه میگوید افرادی که بعد از نیمهشب بیدار میمانند، دچار تغییراتی در سیستم عصبی مغز میشوند که بر نحوه تعامل آنها با جهان تأثیر میگذارد، بهویژه در رفتارهایی که به پردازش پاداش، کنترل تکانه، و پردازش اطلاعات مرتبطاند.
این تغییرات به احتمال زیاد باعث میشود با دید منفیتر جهان را بنگرید، رفتارهای پرخطر داشته باشید و تصمیمات نسنجیده و شتابزده بگیرید. از جمله اقدام به رفتارهای اعتیادآوری همچون قمار و سوءمصرف مواد، بی آنکه درست و کامل به عواقب آن بیندیشید. در این گزارش نشان خواهیم داد که شبزندهداری با اعتیاد ارتباط دارد.
ساعت بیولوژیکی بدن شما
دکتر الیزابت بی کلرمان، محققی در دپارتمان عصبشناسی بیمارستان عمومی ماساچوست، استاد عصبشناسی در دانشکده پزشکی هاروارد و نویسنده ارشد این مقاله میگوید: «ساعت بیولوژیکی بدن شما در مسیر تکامل انسان به گونهای شکل گرفته است که بعد از نیمهشب گرایش به خواب دارد نه بیداری.»
دکتر کلرمان این نظریه را دلیلی برای انجام تحقیقات تازهتر در این خصوص میداند که چگونه تغییر در ساعت بیولوژیک بدن بر رفتار، تصمیمگیری و عملکرد شغلی افراد تأثیر میگذارد، و همینطور رسیدن به راهبردهایی برای کمک به افرادی که چنین شرایطی دارند.
نتایج این تحقیقات میتواند تأثیرات گستردهای بر افرادی داشته باشد که شغلشان ایجاب میکند بعد از نیمهشب بیدار بمانند، مثل خلبانها، پرستارها و پزشکان، افسران پلیس و ارتشیها. تحقیقی در این خصوص حتی میتواند منجر به یافتن راهکارهایی برای کاهش جرایم خشونتبار، اختلال مصرف مواد، خودکشی و سایر رفتارهای پرخطری شود که احتمال وقوعشان در شب بیشتر است.
کلرمان میگوید: «میلیونها نفر در سرتاسر دنیا هستند که شبها بیدارند، و شواهد کافیای وجود دارد که نشان میدهد مغز اینها در شب به خوبی روز کار نمیکند. ما باید به خاطر سلامت و امنیت این افراد و همینطور اطرافیانشان هم که شده تحقیقات بیشتری در این خصوص انجام دهیم.»
در مجله اعتیاد بیشتر بخوانید
هر آنچه باید درباره لغزش احساسی بدانید
بدمستی و سیاهمستی + راه درمان آن
رابطه شبزندهداری با اعتیاد
تحقیقاتی که در گذشته در این راستا انجام شده است، نشان میدهد که بعد از نیمهشب خطر رفتارهای پرخطر مثل خودکشی، جرایم خشونتبار و مصرف مواد بیشتر است.
مثلاً دکتر مایکل ال. پرلیس، استادیار روانشناسی در دانشکده پزشکی پرلمان دانشگاه پنسیلوانیا و یکی از نویسندگان نظریه ذهن بعد از نیمهشب به این نتیجه رسیدند که اگر تعداد افرادی که در ساعات مختلف شبانهروز بیدار هستند در نظر بگیرید، احتمال نرخ خودکشی در شب بیشتر است.
قتل و جرایم خشونتبار هم در شب بیشتر اتفاق میافتد و همچین خطر مصرف غیرقانونی یا نامناسب مواد مثل ماریجوانا، الکل و مورفینها در شب بالاتر است.
غذاهایی که در شب میخوریم هم به سمت ناسالم بودن گرایش دارند؛ چرا که در این زمانها ما معمولاً به کربوهیدراتها، چربیها و غذاهای فرآوریشده بیشتر گرایش داریم و کالری بیشتری از آنچه نیاز داریم مصرف میکنیم.
حالا پرسشی که مطرح میشود این است؛ چرا تمام این رفتارهای بد شبها از ما سر میزند؟ رابطه شبزندهداری با رفتار پرخطر و اعتیادآور چیست؟
پاسخهای مشخصی برای این پرسش وجود ندارد؛ به هر روی، ارتکاب جرم زیر نقاب تاریکی راحتتر است و در هر صورت، شبها آدمهای کمتری بیدارند، بنابراین چشمهای کمتری حواسش به اعمال ماست. اما احتمالاً دلیل بیولوژیکی هم این میان وجود دارد.
کلرمان توضیح میدهد که تأثیر چرخه شبانهروزیِ فعالیت عصبی مغز ما در طول بیست و چهار ساعت شبانهروز تغییر میکند و در شکل پردازش و تعامل ما با جهان تفاوت ایجاد میکند.
به عنوان مثال، مثبتگرایی در ما، یعنی میل به مثبت دیدن جهان، صبحها در بالاترین سطح خود قرار دارد، آن زمان که ساعت بیولوژیکیمان با بیداری کوک میشود، و پایینترین سطح آن در شبها اتفاق میافتد، زمانی که ساعتی بیولوژیکی، بدن را به سمت خواب سوق میدهد.
در عین حال، منفینگری، یعنی میل به منفی یا خطرناک دیدن همهچیز، شبها در بالاترین سطح خود قرار دارد. بنابراین، شب زندهداری احتمال معتاد شدن را بیشتر میکند.
در تاریکی اتفاقات بدی میافتد
از سویی، بدن به طور طبیعی شبها دوپامین بیشتری تولید میکند، که میتواند سیستم پاداش و انگیزه شما را دستکاری کند و احتمال اقدام به رفتار پرخطر را افزایش دهد.
این خوانش مغرضانه دستکاریشده از آنچه در ما و بیرون ما اتفاق میافتد، بعد به بخشهایی از مغز فرستاده میشود که مسئول تصمیمگیری هستند، که معمولاً کارشان کنترل اختلالات احساسی منفی و تمرکز بر رفتار هدفمحور است.
اما این بخشهای مغز در معرض تغییرات متأثر از چرخهی شبانهروزی ما هم قرار دارند که میتواند به تصمیمگیری، عملکرد و الویتگذاری افراد آسیب برساند.
این چنین میشود که به یکباره جهانبینیتان محدود و منفیتر میشود، تصمیمهای بد میگیرید و تصویر ذهنیتان از جهان اطراف دیگر با واقعیت همخوانی ندارد.
نتیجه چه میشود؟ احتمالاً مصرف مشروبتان بالا میرود، مثلاً پزشک باشید و یک وقت بیماری مراجعهکننده را درست تشخیص ندهید، راننده تانکر نفتی باشید و وسیله نقلیه را روانه صخرهها کنید، یا شاید اتفاقاتی بدتر از همه اینها رخ دهد.
اینجاست که رابطه شبزندهداری با اعتیاد را بهتر درک میکنیم.
چگونه روابط خانوادگی میتواند منجر به اعتیاد فرزندان شود؟
توصیههای یک متخصص به یک الکلی سابق
کلرمان بعضی از این قبیل احساسات را خودش وقتی بعد از سفری به ژاپن دچار خستگی بعد از پرواز شده بود و خوابش نمیبرد، تجربه کرده بود.
او به خاطر میآورد: «با اینکه بخشی از مغزم میدانست که در نهایت خوابم میبرد، همینطور که دراز کشیده بودم و ساعت را نگاه میکردم که تیکتاک میکند، دچار هیجانزدگی شده بودم. بعد با خودم فکر کردم، اگر معتاد به مواد بودم چه میشد؟ احتمالاً سعی میکردم حتماً درجا موادم را مصرف کنم. بعد متوجه شدم که این میتواند درباره گرایش به خودکشی و افکار خودکشیمحور در افراد هم صدق کند، یا سوءمصرف مواد یا هر گونه اختلال کنترل تکانهای مثل قمار و سایر رفتارهای اعتیادزا. حالا این را چطور میتوانم ثابت کنم؟»
آزمایش فرضیه شببیداری
برای اثبات این فرضیه به شواهد علمی نیاز داریم. لازم به ذکر است که فرضیه «ذهن بعد از نیمهشب» هنوز یک فرضیه است و نیازمند تأیید و اعتبارسنجی از طریق مطالعات تحقیقاتی دقیقی است که با دقت برنامهریزی و اجرا شدهاند.
به طرز طعنهآمیزی، بهترین راه جمعآوری این اطلاعات، بدون تأثیرات مخرب بیخوابی، این است که خود محققان و تیم تحقیقاتی پس از نیمهشب بیدار بمانند. آنها باید زمانی که شرکتکنندگان چرخه خوابشان برای بیداری شبانه تنظیم شده، تصاویر افامآرآی (تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی) بگیرند یا پروتکلهای تحقیقاتی دیگری را انجام دهند.
بسیاری از افرادی که به انواع اعتیاد مانند قمار، مصرف مواد مخدر یا الکل مبتلا هستند، اغلب در محیطهای شبانه فعالیت داشته و سالها شبزندهداری کردهاند.
ترجمه مجله اعتیاد: آزاده اتحاد
references
our brains change after midnight
Andrew S. Tubbs et al, The Mind After Midnight: Nocturnal Wakefulness, Behavioral Dysregulation, and Psychopathology, Frontiers in Network Physiology (2022)
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.