تأثیر الکل بر سیستم ایمنی بدن چیست؟

همه ما با برخی از خطرات ناشی از مصرف زیاد الکل، مانند آسیب به کبد، آشنا هستیم. اما تأثیر الکل بر سیستم ایمنی بدن یکی دیگر از پیامدهای قابل‌توجه نوشیدن بی‌رویه است که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مصرف بیش از حد الکل می‌تواند این مکانیزم دفاعی حیاتی را تضعیف کرده و بدن را در برابر عفونت‌ها و بیماری‌های مختلف آسیب‌پذیرتر کند.

بر اساس گزارش مؤسسه ملی سوءمصرف الکل و الکلیسم (NIAAA)، این ضعف سیستم ایمنی می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های طولانی‌مدت را افزایش دهد. حتی یک دوره کوتاه افراط در مصرف الکل، توانایی بدن برای مقابله با عفونت‌ها را به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده و شما را برای حدود ۲۴ ساعت در معرض خطر بیشتری قرار می‌دهد.

در این گزارش «مجله اعتیاد»، تأثیر الکل بر سیستم ایمنی بدن و پیامدهای آن برای سلامت عمومی را بررسی خواهیم کرد.

عفونت‌های ویروسی بیشتر میشود
الکل باکتری‌های روده شما را از بین می‌برد این می‌تواند خطر ابتلا به بیماریهای روده، آلرژی غذایی و دیابت را افزایش دهد

دکتر آمیتاوا داسگوپتا، استاد پاتولوژی و علوم آزمایشگاهی در دانشکده پزشکی مک‌گاورن در مرکز علوم درمانی دانشگاه تگزاس هیوستون، می‌گوید: «تحقیقات نشان داده است که مصرف بیش از سه نوشیدنی الکلی در یک روز، در اکثر روزهای هفته، یا نوشیدن بیش از پنج نوشیدنی در یک روز می‌تواند به سیستم ایمنی بدن آسیب برساند.»

به گفته دکتر داسگوپتا، الکل توانایی سیستم ایمنی بدن در مبارزه با عفونت‌های ویروسی را به‌طور قابل‌توجهی تضعیف می‌کند. به همین دلیل، جراح کل ایالات متحده و سازمان بهداشت جهانی به افرادی که در معرض خطر ابتلا به کووید-۱۹ هستند، توصیه کرده‌اند از مصرف الکل اجتناب کنند، زیرا این ماده می‌تواند خطر ابتلا به عفونت را افزایش دهد.

تأثیر الکل بر سیستم ایمنی

به گفته مؤسسه ملی سوءمصرف الکل و الکلیسم (NIAAA)، نوشیدن مشروبات الکلی مشکلات متعددی را در عملکرد سیستم ایمنی بدن ایجاد می‌کند، از جمله:

♦ افزایش خطر عفونت‌ها

♦ افزایش خطر عوارض پس از جراحی

♦ تأخیر در بهبودی از آسیب‌ها یا بیماری‌ها

♦ کاهش توانایی بدن در مبارزه با سرطان

♦ ابتلا به بیماری کبدی الکلی

چگونه الکل به سیستم ایمنی آسیب می‌رساند؟

طبق گزارش NIAAA، الکل به روش‌های زیر بر سیستم ایمنی بدن اثرات منفی می‌گذارد:

♦ برهم زدن تعادل باکتری‌های روده
الکل باکتری‌های مفید روده را از بین می‌برد و تعادل ضروری بین باکتری‌های مفید و مضر را مختل می‌کند. این اختلال می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌هایی نظیر سندرم روده تحریک‌پذیر، آلرژی‌های غذایی و دیابت را افزایش دهد.

♦ آسیب به دیواره روده و نشت میکروب‌ها
مصرف زیاد الکل می‌تواند به روده آسیب بزند و منجر به نشت میکروب‌ها به جریان خون شود. این امر به میکروب‌ها اجازه می‌دهد که به کبد برسند و عملکرد آن در تولید پروتئین‌های ضروری برای سیستم ایمنی را مختل کنند.

♦ کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون
سطوح بالای مصرف الکل باعث کاهش گلبول‌های سفید خون می‌شود. این موضوع بدن را در برابر عفونت‌های ویروسی و باکتریایی آسیب‌پذیرتر می‌کند و همچنین اثربخشی واکسیناسیون را کاهش می‌دهد، به‌ویژه در شرایط مرتبط با بیماری‌های همه‌گیر نظیر کووید-19.

♦ آسیب به سیستم ایمنی در دوران بارداری
نوشیدن الکل در دوران بارداری می‌تواند رشد و تکامل سیستم ایمنی کودک را مختل کند.

♦ آسیب به دستگاه تنفسی
الکل پوشش محافظ دستگاه تنفسی را از بین می‌برد؛ پوششی که برای جلوگیری از عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی مانند سرماخوردگی حیاتی است. آسیب به ریه‌ها می‌تواند منجر به بیماری‌هایی مانند ذات‌الریه، سل و سندرم دیسترس حاد تنفسی شود.

آسیب الکل به روده
الکل می‌تواند به اندازه‌ای به روده شما آسیب برساند که میکروب‌ها از روده شما به جریان خون شما نشت کنند

مقالات مرتبط در مجله اعتیاد

نشانه‌های اعتیاد به مشروب

خماری پس از مستی درمان ندارد


الکل چگونه به سیستم ایمنی آسیب می‌زند؟

الکل با از بین بردن باکتری‌های مفید روده، تعادل بین باکتری‌های مفید و مضر را که برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی ضروری است، مختل می‌کند. این اختلال می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر، آلرژی‌های غذایی و دیابت را افزایش دهد.

همچنین، الکل ممکن است آسیب جدی به روده وارد کند و موجب نشت میکروب‌ها به جریان خون شود. این امر می‌تواند میکروب‌ها را به کبد برساند و در توانایی آن برای تولید پروتئین‌های مورد نیاز سیستم ایمنی اختلال ایجاد کند.

سیستم ایمنی برای مقابله با عوامل بیماری‌زا به گلبول‌های سفید متکی است، اما مصرف زیاد الکل سطح این سلول‌ها را کاهش می‌دهد و خطر ابتلا به عفونت‌های ویروسی و باکتریایی را افزایش می‌دهد. این کاهش گلبول‌های سفید، به‌ویژه در دوران پاندمی و شرایطی نظیر کووید-۱۹، توانایی بدن را در واکنش به واکسن‌ها کاهش می‌دهد.

نوشیدن الکل در دوران بارداری نیز می‌تواند رشد سیستم ایمنی جنین را مختل کند و او را در برابر بیماری‌ها آسیب‌پذیرتر سازد.

دکتر آمیتاوا داسگوپتا توضیح می‌دهد که الکل پوشش محافظ دستگاه تنفسی را نیز تخریب می‌کند، این پوشش به سیستم ایمنی کمک می‌کند تا از بروز عفونت‌های تنفسی فوقانی، مانند سرماخوردگی جلوگیری کند. به گفته مؤسسه ملی سوءمصرف الکل (NIAAA)، آسیب‌های الکل به ریه شامل خطر افزایش ذات‌الریه، سل و سندرم دیسترس حاد تنفسی است.

اما آیا مصرف متعادل الکل تأثیری دارد؟

بر اساس توصیه NIAAA، مصرف متعادل الکل به حداکثر یک نوشیدنی در روز برای افرادی که در زمان تولد جنسیت مؤنث داشتند و حداکثر دو نوشیدنی در روز برای افرادی که در زمان تولد جنسیت مذکر داشتند، محدود می‌شود. دکتر داسگوپتا معتقد است که مصرف متعادل الکل شواهد علمی روشنی مبنی بر آسیب به سیستم ایمنی ندارد، اما استفاده از شراب یا آبجو، به دلیل درصد پایین‌تر الکل، گزینه بهتری نسبت به مشروبات قوی‌تر است، زیرا مشروبات با درصد بالای الکل می‌توانند تأثیر مخرب‌تری بر باکتری‌های مفید روده داشته باشند.


مطالعه‌ای برجسته از دانشگاه کنتاکی نشان می‌دهد که مصرف الکل به طور مستقیم سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و عملکرد ریه‌ها را مختل می‌کند. محققان دریافتند که الکل تعادل میکروبی در بدن را بر هم زده و توانایی سیستم ایمنی برای مبارزه با عفونت‌ها را کاهش می‌دهد. این تحقیق تأکید می‌کند که تأثیر منفی الکل بر سلامت، فراتر از تصور عمومی است و به سیستم‌های حیاتی بدن مانند ریه‌ها نیز آسیب می‌رساند.  مطالعه بیشتر در وب‌سایت دانشگاه کنتاکی

مضرات الکل
الکل یکی از موادی است که با سرکوب سیستم ایمنی باعث اختلال در عملکرد آن می‌شود. در چنین شرایطی، بدن نمی‌تواند به موقع عفونت‌ها را تشخیص داده و پاسخ مناسب ارائه دهد، که نتیجه آن گسترش و تشدید عفونت در بدن است

بازیابی بدن پس از نوشیدن

دکتر داسگوپتا می‌گوید تنها درمان برای سیستم ایمنی بدنی که از مصرف الکل آسیب دیده است، ترک نوشیدن الکل است. اگر نمی‌توانید در حد اعتدال بنوشید، باید از الکل اجتناب کنید.

«بهبود سیستم ایمنی به مدت زمانی که الکل مصرف کرده‌اید و چقدر به کبدتان آسیب رسانده‌اید، بستگی دارد. اگرچه سیستم ایمنی شما ممکن است در طول زمان بهبود یابد، اما اگر تا پیش از قطع مصرف به نقطه خطرناکی رسیده باشد، آسیب کبدی غیرقابل برگشت بوده و سیستم ایمنی شما بهبود نمی‌یابد.

جلوگیری از آسیب سیستم ایمنی

سیستم ایمنی بدن بسیار پیچیده و متکی بر تعادلی ظریف است. اگر بالای 65 سال سن دارید، ممکن است در معرض خطر آسیب سیستم ایمنی ناشی از الکل باشید، چرا که سیستم ایمنی بدن شما به طور طبیعی با افزایش سن ضعیف می‌شود. بر اساس ژورنال سلامت هاروارد، هیچ مدرکی دال بر مؤثر بودن مکمل‌های سیستم ایمنی وجود ندارد. در عوض، اعمال این تغییرات در سبک زندگی بهترین راه برای حمایت از سیستم ایمنی بدن شماست:

فقط در حد اعتدال بنوشید یا از الکل خودداری کنید.

سیگار نکشید.

به طور منظم ورزش کنید.

از رژیم غذایی‌ای که مقدار زیادی میوه و سبزیجات تازه در آن باشد استفاده کنید. اگر به اندازه کافی میوه و سبزیجات تازه دریافت نمی‌کنید، مصرف مولتی ویتامین را در نظر بگیرید.

وزن سالم را حفظ کنید.

به اندازه کافی بخوابید.

استرس را کاهش دهید.

ترجمه مجله اعتیاد: آزاده اتحاد

References

How Alcohol Affects Your Immune System
(LivingStrong)

Alcohol’s Effects on the Body
(National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism)

Alcohol and the Immune System
(Alcohol Research)