عوارض قلیان برای زنان میتواند بسیار جدیتر از چیزی باشد که اغلب تصور میشود. مضرات قلیان برای زنان فقط به ریه محدود نیست و ممکن است روی قلب، پوست، هورمونها و حتی باروری اثر بگذارد. با وجود تصور رایج درباره بیضرر بودن قلیان، پژوهشها نشان میدهند قلیان کشیدن زنان میتواند سلامت جسم و روان را به شکل قابلتوجهی تحت تأثیر قرار دهد و در برخی افراد به وابستگی منجر شود.
قلیان کشیدن زنان در سالهای اخیر افزایش یافته است. یکی از دلایل این روند نگرانکننده، باورهای نادرست دربارهٔ کمضرر بودن قلیان نسبت به سیگار و همچنین جذابیتهای اجتماعی آن است. اما واقعیت این است که عوارض قلیان برای زنان میتواند تدریجی و پنهان باشد و بسیاری از آسیبها تا مدتها جدی گرفته نشوند. با این حال، پژوهشها نشان میدهد مصرف قلیان میتواند سلامت زنان را در بخشهای مختلف بدن تحت تأثیر قرار دهد و به مرور به یک الگوی مصرف مداوم تبدیل شود.
دکتر غلامرضا حیدری، رئیس مرکز تحقیقات پیشگیری و کنترل دخانیات، درباره میزان قلیان کشیدن زنان اظهار داشته است: «مطالعات نشان میدهد حدود ۲۰ درصد از زنان تجربه مصرف قلیان را داشتهاند و حدود ۳۰ درصد از آنها بهصورت تفریحی قلیان میکشند.» او همچنین تأکید کرده است: «در حالی که مصرف روزانه سیگار در زنان حدود یکدهم مردان است، مصرف قلیان در هر دو جنس تقریباً برابر بوده و این موضوع زنگ خطری جدی محسوب میشود.»
ترکیبات مضر در دود قلیان
چرا قلیان برای زنان خطرناک است؟
دود قلیان حاوی مواد شیمیایی مضری است که میتواند به سلامت زنان آسیب برساند. این ترکیبات شامل نیکوتین، مونوکسید کربن، فلزات سنگین و مواد سرطانزا هستند. نیکوتین مادهای اعتیادآور است و میتواند به وابستگی منجر شود. مونوکسید کربن نیز با کاهش اکسیژنرسانی به بافتها، فشار بیشتری به قلب و عروق وارد میکند. در کنار این موارد، فلزات سنگین و ترکیبات سرطانزا ممکن است در بلندمدت خطر ابتلا به برخی بیماریها از جمله سرطان را افزایش دهند.
انجمن ریه آمریکا (American Lung Association) گزارش میدهد که دود قلیان میتواند حاوی ترکیبات سمی مشابه سیگار مانند نیکوتین، قطران و فلزات سنگین باشد و عبور دود از آب، این مواد مضر را حذف نمیکند. همچنین مصرفکنندگان قلیان ممکن است تا ۹ برابر بیشتر در معرض مونوکسید کربن و حدود ۱٫۷ برابر بیشتر در معرض نیکوتین نسبت به یک نخ سیگار قرار بگیرند. به همین دلیل، قلیان کشیدن زنان میتواند خطر ابتلا به مشکلاتی مانند بیماریهای قلبی-عروقی، بیماری انسدادی مزمن ریه، برخی سرطانها و اختلالات مرتبط با سلامت باروری را افزایش دهد.
مجلهٔ اعتیاد etiad.org دایرةالمعارفی تخصصی در حوزهٔ اعتیاد و بهبودی است. برای دسترسی به آرشیو کامل مطالب، از گزینهٔ جستوجو در بالای همین صفحه استفاده کنید.
راهنمای جامع وابستگی به سیگار، ویپ و نیکوتین
عوارض قلیان برای دختران و سلامت عمومی بدن
قلیان کشیدن زنان میتواند بر سلامت عمومی بدن اثر بگذارد و در طول زمان، احتمال بروز بیماریهای مزمن را افزایش دهد. مهمترین پیامدها معمولاً در دستگاه تنفسی، قلب و عروق و همچنین سلامت دهان و دندان دیده میشود.
سیستم تنفسی: مصرف قلیان میتواند باعث تحریک مزمن راههای هوایی شود و خطر مشکلاتی مانند سرفههای مکرر، التهاب مجاری تنفسی، برونشیت مزمن و کاهش عملکرد ریه را افزایش دهد.
سیستم قلبی-عروقی: نیکوتین و مونوکسید کربن موجود در دود قلیان میتوانند فشار بیشتری به قلب وارد کنند. این ترکیبات ممکن است با افزایش ضربان قلب و فشار خون، زمینه را برای تشدید مشکلات قلبی-عروقی فراهم کنند.
سلامت دهان و دندان: مصرف قلیان با افزایش احتمال التهاب و بیماریهای لثه، پوسیدگی دندان، بوی بد دهان و همچنین برخی مشکلات جدیتر مانند ضایعات پیشسرطانی و سرطانهای دهانی مرتبط دانسته میشود.
عوارض قلیان در دوران بارداری و خطرات برای جنین
قلیان کشیدن زنان در دوران بارداری میتواند عواقب جدی برای مادر و جنین داشته باشد. این عوارض ممکن است شامل افزایش خطر سقط جنین، زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد و بالا رفتن احتمال مشکلات تنفسی در نوزاد باشد. ترکیبات سمی موجود در دود قلیان میتوانند از طریق جفت به جنین منتقل شوند و در روند رشد و تکامل طبیعی او اختلال ایجاد کنند. به همین دلیل، مصرف قلیان در بارداری یک رفتار پرخطر محسوب میشود و نباید به عنوان «تفریح بیخطر» در نظر گرفته شود.
تأثیر قلیان بر باروری زنان و احتمال ناباروری
مصرف قلیان میتواند بر سیستم تولیدمثل زنان اثر منفی بگذارد. دود قلیان حاوی مواد سمی و فلزات سنگین است که ممکن است تعادل هورمونی را به هم بزند و عملکرد طبیعی تخمدانها را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت میتواند به شکلهایی مثل نامنظم شدن چرخه قاعدگی، کاهش کیفیت تخمکها و در برخی افراد کاهش شانس باروری دیده شود. همچنین، ادامه مصرف قلیان در دوران بارداری میتواند احتمال عوارضی مانند زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد و حتی سقط جنین را افزایش دهد.
اثرات قلیان کشیدن زنان بر پوست، مو و زیبایی
دود قلیان حاوی ترکیباتی است که میتوانند به پوست آسیب برسانند و روند پیری را تسریع کنند. نیکوتین با تنگ کردن عروق خونی، جریان خون پوست را کاهش میدهد و در نتیجه اکسیژنرسانی و تغذیه سلولهای پوستی کمتر میشود. این روند میتواند در طول زمان باعث کدر شدن پوست، کاهش شفافیت، افزایش چینوچروک و افت خاصیت کشسانی شود. همچنین قرار گرفتن مداوم در معرض دود قلیان ممکن است خشکی پوست، حساسیت و تحریک پوستی را تشدید کند. در برخی افراد، این تغییرات به شکل خستگی چهره و افت کیفیت عمومی پوست و مو دیده میشود.
تغییرات پوست و چهره بعد از ترک قلیان
یکی از سوالات رایج در میان زنانی که قلیان مصرف میکنند این است که بعد از ترک قلیان چه اتفاقی برای پوست و چهره میافتد. پژوهشها نشان میدهند بدن پس از قطع مصرف دخانیات توانایی بازسازی قابلتوجهی دارد. در هفتههای اول، با بهبود جریان خون و افزایش اکسیژنرسانی به سلولهای پوستی، بسیاری از افراد تغییر رنگ و شفافیت پوست را گزارش میدهند. در بلندمدت، کاهش چینوچروک، بازگشت کشسانی پوست و کمرنگ شدن تیرگیهای ناشی از دود نیز ممکن است دیده شود. این تغییرات در زنان به دلیل ویژگیهای هورمونی پوست میتواند محسوستر باشد.
خطرات قلیانهای میوهای و الکترونیکی
یک باور نادرست رایج این است که قلیانهای میوهای یا قلیانهای الکترونیکی نسبت به قلیان سنتی بیضررتر هستند. اما شواهد علمی نشان میدهد این محصولات نیز میتوانند حاوی نیکوتین و ترکیبات شیمیایی آسیبزا باشند و سلامت را به خطر بیندازند.
در قلیانهای میوهای، طعمدهندهها و افزودنیهای معطر ممکن است هنگام حرارت دیدن یا سوختن، ترکیبات سمی تولید کنند و میزان آسیب به راههای هوایی را افزایش دهند. قلیانهای الکترونیکی نیز با تولید بخار حاوی نیکوتین و مواد شیمیایی دیگر، میتوانند به مرور زمان به ریهها آسیب بزنند و روی سیستم قلبی-عروقی اثر منفی بگذارند. بنابراین «طعمدار بودن» یا «الکترونیکی بودن» بهمعنای کمخطر بودن نیست و میتواند مصرف را در ظاهر بیمسئله جلوه دهد.
تاثیرات روانی و اجتماعی
محمد حسینی، جامعهشناس، در گفتوگو با خبرنگاران حوزه بهداشت و پزشکی اظهار داشت: «رشد مصرف قلیان در میان زنان ۵۰ درصد بیشتر از مردان است و حضور زنان در قلیانسراها نیز بیشتر از مردان میباشد.»
قلیان کشیدن میتواند به وابستگی روانی منجر شود. نیکوتین موجود در قلیان مادهای اعتیادآور است که علاوه بر وابستگی جسمی، ممکن است وابستگی روانی نیز ایجاد کند. در این حالت، فرد ممکن است برای کاهش تنش، رفع بیحوصلگی یا مدیریت اضطراب به مصرف قلیان پناه ببرد و در صورت در دسترس نبودن آن، بیقراری و ناآرامی را تجربه کند.
از نظر اجتماعی نیز، تداوم مصرف قلیان میتواند به مرور بر روابط خانوادگی و سبک زندگی اثر بگذارد؛ بهویژه وقتی مصرف تبدیل به یک عادت ثابت شود و فرد را از فعالیتهای سالم، تفریحات مفید، ورزش و ارتباطات باکیفیت دور کند.
کلام آخر
قلیان کشیدن در میان زنان میتواند عوارض متعدد و جدی بر سلامت جسمی و روانی داشته باشد. از آسیب به دستگاه تنفسی و قلب گرفته تا اثرات منفی بر پوست، هورمونها، باروری و دوران بارداری، همه نشان میدهد که قلیان یک رفتار کمخطر یا تفریح ساده نیست. افزایش آگاهی، اصلاح باورهای غلط و جدی گرفتن نقش نیکوتین در ایجاد وابستگی، میتواند از شروع مصرف جلوگیری کند یا مسیر ترک را هموارتر سازد. ترک قلیان، حتی اگر به شکل تفریحی شروع شده باشد، میتواند به بهبود کیفیت زندگی و سلامت عمومی زنان کمک قابلتوجهی کند.
ترجمه، تحقیق و تالیف: تحریریه مجله اعتیاد etiad.org
سوالات متداول
REFERENCES
Facts About Hookah
(American Lung Association)
Hookah Tobacco Effects
(US Food & Drug Administration)
رشد مصرف قلیان در خانمها
(خبرگزاری آنا)
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.