خماری بعد از مستی شرایط بسیار حساسی است. بعد از مشروب چی بخوریم و چی نخوریم؟ در این مقاله باورهای غلط رایج را بررسی میکنیم و راهنمای علمی رفع خماری را ارائه میدهیم.
این روزها برخی از جوانها به دلیل برخی مشکلات اجتماعی و ناکامیهای ریز و درشتی که داشتهاند، برای احساس بهتر و اعلام قدرتطلبی و استقلالشان، دور هم جمع میشوند و مشروبات الکلی مصرف میکنند. متاسفانه اطلاعات درباره خماری و مستی میان افراد بیشتر شفاهی و غلط منتقل میشود؛ زیرا در کشور ما منبع موثقی درباره انواع مشروبات الکلی، مستی و شرایط خماری بعد از مستی وجود ندارد. در ادامه باورهای رایج و غلط درباره خماری را بررسی میکنیم.
باور غلط ۱: خماری بعد از مشروب برای سلامتی خوب است!
واقعیت: مستی و خماری پس از آن برای سلامتی خوب نیست. نوشیدن حجم بالای مشروبات الکلی سیستم اعصاب مرکزی را تحت تاثیر قرار میدهد؛ عملکرد انتقالدهندههای عصبی مختل شده و فرد دچار سردرد، سرگیجه و تهوع میشود. تکرر ادرار ناشی از مصرف الکل، بدن را کمآب میکند و روز بعد هم فرد با سردرد، خستگی شدید، دهان خشک و معده ناراحت از خواب بیدار میشود. هیچ چیز در این علائم برای سلامتی مفید نیست.
مجلهٔ اعتیاد یک دایرةالمعارف تخصصی در حوزهٔ اعتیاد و بهبودی است. برای مطالعهٔ مقالهٔ جامع و علمی دربارهٔ وابستگی به الکل در «مجلهٔ اعتیاد»، بیشتر بخوانید:
راهنمای جامع اختلال مصرف الکل و اعتیاد الکل
تشخیص، عوارض و روشهای درمان
باور غلط ۲: خماری و علائم ظاهری خوردن مشروب مختص زنهاست!
واقعیت: علائم خماری در بدن زن و مرد ندارد و برای هر دو جنس یکسان است، اما خانمها شدیدتر این علائم را حس میکنند. دلیل این تفاوت به اختلاف میزان آب بدن زن و مرد مربوط است. مقدار آب بدن مردان بیشتر است؛ پس اگر زن و مردی یک مقدار الکل مصرف کنند، الکل در سیستم داخلی بدن مرد رقیقتر میشود و غلظت الکل در خون خانمها بیشتر خواهد بود.
باور غلط ۳: خماری مختص تازهکارهاست و با مشروب بیشتر برطرف میشود!
واقعیت: آنهایی که به مشروبخور بودن خود افتخار میکنند، خماری را مختص تازهکارها میدانند. اما ورود الکل به جریان خون چه به حجم ۲ تا ۳ بطری باشد چه ۲ تا ۳ پیک، روز بعد الکل جاری در خون کار خودش را انجام میدهد. هیچ روش علمی برای از بین بردن سریع مستی وجود ندارد.
برخی فکر میکنند با خوردن یک پیک صبح روز بعد خماری برطرف میشود. این باور کاملاً اشتباه است. ورود مجدد الکل به بدن تنها خماری را طولانیتر میکند. خماری تنها زمانی از بین میرود که سطح الکل خون به صفر برسد.
باور غلط ۴: نوع مشروب روی خماری تأثیر دارد!
واقعیت: مقدار الکل موجود در مشروبات است که سبب خماری میشود، نه نوع مشروب. یک گیلاس آبجو ۳۶۰ سیسی، یک گیلاس شراب ۱۵۰ سیسی و یک شات لیکور ۴۵ سیسی همگی به یک مقدار الکل دارند. ضمناً بطریهای شراب قاچاق که معلوم نیست در چه شرایطی تهیه شدهاند، عوارض جانبی بیشتری هم میتوانند داشته باشند.
باور غلط ۵: خماری ناشی از لیکور یا آبجو کمتر است!
واقعیت: مقدار الکل موجود در مشروبات است که سبب خماری میشود، نه نوع آن. یک گیلاس آبجو ۳۶۰ سیسی، یک گیلاس شراب ۱۵۰ سیسی و یک شات لیکور ۴۵ سیسی همگی به یک اندازه الکل دارند. پس فرقی نمیکند چه نوع مشروبی بنوشید — خماری سراغتان میآید.
باور غلط ۶: برای از بین بردن تهوع مستی باید قبل از خواب قرص مسکن بخوریم.
واقعیت: سردرد خماری صبح روز بعد سراغتان میآید، پس یک مسکن ساده با اثر ۴ ساعته عملاً برای صبح روز بعد کاری نمیکند. به علاوه الکل و مسکنها ممکن است با هم تداخل اثر داشته باشند. خصوصاً استامینوفن که در ترکیب با الکل به کبد آسیب میرساند. قرص مسکن همچنین هیچ تأثیری روی حالت تهوع مستی ندارد.
باور غلط ۷: مشروب بخورم بهتر میخوابم!
واقعیت: کاملاً برعکس است. الکل در ابتدا خوابآلودگی ایجاد میکند اما در نیمه دوم شب مغز را بیش از حد فعال میکند و خواب عمیق REM را مختل میکند. نتیجه این است که صبح با سردرد، خستگی و سنگینی بیدار میشوید. خواب بعد از مشروب خواب خوبی نیست.
باور غلط ۸: برای پیشگیری از خماری باید صبح هم یک پیک زد!
واقعیت: ورود مجدد الکل به بدن تنها خماری را طولانیتر میکند. خماری فقط زمانی از بین میرود که سطح الکل خون به صفر برسد. پس به هیچوجه صبح بعد از مستی دوباره مشروب نخورید — هیچ تأثیری در رفع مستی و تهوع نخواهد داشت.
بعد از مشروب چی نخوریم؟
خیلیها میدانند بعد از مستی چه بخورند، اما کمتر کسی میداند که چه چیزهایی وضع را بدتر میکنند. اشتباه در این مرحله میتواند تهوع، سردرد و بیحالی را چند برابر کند.
قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار
کافئین عروق خونی را منقبض و کمآبی بدن را تشدید میکند. اگر با سردرد و تپش قلب بیدار شدهاید، قهوه وضع را بدتر میکند نه بهتر. بهترین کاری که میتوانید انجام دهید نوشیدن آب و محلولهای الکترولیتدار است که هم الکل از خون خارج شود هم الکترولیتهای بدن تأمین شوند. حداقل ۶ تا ۸ ساعت پس از آخرین نوشیدنی الکلی صبر کنید.
غذاهای چرب و سنگین
معده پس از مصرف الکل ملتهب است. غذاهای چرب مثل کباب، پیتزا یا فستفود فشار زیادی روی دستگاه گوارش میگذارند و تهوع را شدیدتر میکنند. به جای آن غذاهای سبک مثل نان سبوسدار یا سوپ انتخاب کنید.
مقالات مرتبط در مجله اعتیاد etiad.org
آبمیوههای اسیدی
آب پرتقال یا گریپفروت به دلیل اسید بالا، معده ملتهب را تحریک میکنند. اگر میخواهید آبمیوه بنوشید، آب سیب یا آب هندوانه گزینههای بهتری هستند.
استامینوفن
استامینوفن همراه با الکل خطر جدی آسیب کبدی دارد و توصیه نمیشود. آسپرین هم احتمال خونریزی معده را بالا میبرد. اگر به مسکن نیاز دارید، ایبوپروفن گزینه نسبتاً امنتری است — البته با معده پر و حداقل ۶ تا ۸ ساعت پس از آخرین مصرف الکل.
دمنوشهای گیاهی
درمان خماری با دمکرده، نبات داغ، گلگاوزبان یا عرق نعنا ممکن نیست. هیچکدام از این درمانهای گیاهی که اینطرف و آنطرف تبلیغ میشوند تأیید علمی ندارند.
یکی از باورهای رایج این است که الکل خواب را بهتر میکند. واقعیت برعکس است.
خواب بعد از مستی چطور است؟
الکل در ابتدا سیستم عصبی را کُند میکند و خوابآلودگی ایجاد میکند، اما در نیمه دوم شب متابولیسم الکل در بدن باعث میشود مغز بیش از حد فعال شود. نتیجه این است که خواب REM — همان خواب عمیق و ترمیمکننده — به شدت مختل میشود.
صبح بعد از مستی معمولاً با این علائم بیدار میشوید:
- خستگی شدید با وجود ساعتها خوابیدن
- عرق شبانه و تشنگی
- بیدار شدنهای مکرر در طول شب
- کابوس یا خوابهای آشفته
بهترین کار قبل از خواب: یک لیوان بزرگ آب بنوشید، یک موز بخورید و اتاق را خنک نگه دارید. این سه کار کیفیت خواب را به طرز محسوسی بهتر میکند.
در نهایت
برای بهبود خماری بعد مستی تنها کاری که میتوان انجام داد این است که مصرف الکل را کاهش دهید یا ترک کنید. هیچکدام از راههایی که افراد غیرمتخصص پیشنهاد میدهند نه تنها اثری ندارد بلکه ممکن است خطرناک هم باشند. برای ترک اعتیاد به الکل میتوانید مطالب مفید مجله اعتیاد را دنبال کنید.
نگارنده: یاسمین ثریا/ تحریریه مجله اعتیاد
منبع: WebMD — Hangover Myths
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.