اعتیاد یک بیماری مزمن و پیچیده است که برای درمان آن به مراحل مختلف و روشهای مکملی نیاز است. یکی از این روشهای مؤثر، ورزش است. ورزش نه تنها به کاهش استرس، بهبود خواب و خلقوخو کمک میکند، بلکه میتواند نقش مهمی در جلوگیری از بازگشت فرد به اعتیاد ایفا کند. با توجه به تغییرات جسمی و روانی در دوران ترک، محققان ورزش را به عنوان یکی از مؤثرترین مکملها در فرآیند بهبودی معرفی کردهاند.
این مقاله، که برای اولین بار در مرداد ۱۴۰۰ در مجله اعتیاد منتشر شد، به بررسی فواید ورزش و تاثیر ورزش در ترک اعتیاد میپردازد.
نویسنده: فاطمه اشرف زاده / کارشناس ارشد روانسنجی
تاثیر ورزش در ترک اعتیاد
کاهش استرس
یکی از دلایل گرایش به مواد مخدر یا الکل، تلاش برای رهایی از استرس است. اما مصرف این مواد تنها بهطور موقت استرس را کاهش میدهد و باعث چرخه معیوبی از وابستگی و استرس مداوم میشود. ورزش میتواند بهطور طبیعی استرس را کاهش دهد. با افزایش گردش خون، تنفس عمیق، و افزایش اکسیژنرسانی، سیستم ایمنی بدن تقویت میشود. همچنین، ترشح هورمونهایی چون اندورفین و نوراپینفرین در هنگام ورزش، موجب ایجاد احساس آرامش و مقاومت در برابر استرس میگردد.
در مجله اعتیاد بیشتر بخوانید
چگونه یوگا به درمان اعتیاد کمک میکند
تغذیه مناسب بعد از ترک اعتیاد چیست؟
تأثیر دوستان در گرایش نوجوانان به مواد مخدر
رفع مشکلات خواب در دوران ترک اعتیاد
مشکلات خواب یکی از چالشهای رایج در دوران ترک اعتیاد است، بهویژه در اوایل پاکی. موادی چون تریاک، کوکائین، و هروئین بر سیستم عصبی تأثیر گذاشته و خواب را مختل میکنند. ورزش منظم، با تنظیم دمای بدن و بهبود کیفیت خواب، کمک شایانی به بازگشت فرد به الگوی خواب طبیعی میکند. البته، برای مشاهده نتایج مطلوب، نیاز به چند هفته تا چند ماه تمرین مداوم است و نباید انتظار بهبود فوری داشت.
افزایش انرژی در دوران ترک اعتیاد
رخوت و کمبود انرژی از چالشهای رایج در دوران بازتوانی است. ورزش منظم با افزایش گردش خون و سطح اکسیژن، به بهبود انرژی بدن کمک میکند. با گذشت زمان، این افزایش انرژی به فرد کمک میکند تا فعالیتهای روزانه را با خستگی کمتری انجام دهد. همچنین، ورزش صبحگاهی توصیه میشود زیرا میتواند به تولید انرژی بیشتر برای کل روز کمک کند. به این ترتیب، ورزش نقش کلیدی در تسهیل روند ترک اعتیاد و بهبود کیفیت زندگی دارد.
حفظ مغز از آسیب
مصرف مواد مخدر میتواند به مغز آسیب جدی برساند، مانند آسیب به مادۀ سفید مغز که نقش مهمی در ارتباط سلولهای عصبی دارد. برای مثال، اعتیاد به الکل میتواند این بخش را تخریب کند. تحقیقات دانشگاه کلرادو بولدر نشان داده است که ورزشهای ایروبیک مانند دویدن و دوچرخهسواری در ترمیم این آسیبها مؤثر هستند. همچنین، ورزش منظم میتواند میزان دوپامین، که با مصرف بالای آمفتامین کاهش مییابد، را به سطح نرمال بازگرداند و از مشکلاتی مانند اضطراب، خشونت و بدبینی جلوگیری کند.
چه ورزشهایی مناسب هستند؟
هرچندکه ورزش برای ترک اعتیاد به عنوان مکمل درمان، اثرات مثبت فراوانی دارد؛ اما نوع، میزان و زمان شروعِ ورزش به تشخیص متخصص و بررسی شرایط خاص فرد بستگی خواهد داشت.
اما به طور کل؛ پایبندی به انجام منظم ورزشهایی چون: یوگا، ورزشهای گروهی، پیاده روی، اسب سواری، دویدن یا ورزشهای هوازیِ دیگر در درمان موفقیتآمیز و خلاصی از معضلات دورۀ بازتوانی نقش دارند.
کلام آخر
تأثیر ورزش در ترک اعتیاد بسیار مفید و چندجانبه است. فعالیتهای بدنی به بهبود جسمی و روانی کمک میکنند، استرس، افسردگی و اضطراب را کاهش داده و میل به مصرف مواد را کم میکنند. آزادسازی اندورفینها و هورمونهای شادیآور توسط ورزش جایگزین لذتهای کاذب مواد میشود. همچنین، برنامههای ورزشی باعث گذر مفیدتر زمان و دوری از وسوسه مصرف میگردند. ورزش اراده و انگیزه را تقویت کرده و بهعنوان ابزاری کارآمد در مسیر بهبودی از اعتیاد بهحساب میآید.
–
نگارنده: فاطمه اشرف زاده / کارشناسی ارشد روانسنجی
–
references
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.