اختلال رفتار جنسی اجباری از سال ۲۰۱۸ توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) بهعنوان یک اختلال سلامت روان به رسمیت شناخته شده است. این پدیده یکی از اعتیادهای عصر مدرن محسوب میشود که بیش از پیش گریبانگیر انسان امروزی شده و بهویژه افرادی که زمینه اعتیاد دارند را تحت تأثیر قرار میدهد. در واقع، این اختلال را میتوان بیماری زمانه نامید.
بسیاری از چهرههای مشهور علاوه بر اعتیاد به مواد مخدر و الکل، از این نوع وابستگی نیز رنج بردهاند و بارها در شرایط مختلف به مشکل خود اعتراف کردهاند. برخی از آنان تلاش کردهاند درمان شوند، اما با لغزشهای مداوم مواجه شده و در این چرخه معیوب گرفتار ماندهاند، درحالیکه برخی دیگر موفق به ترک شده و بهبودی یافتهاند.
به عنوان مثال، بابی براون، خواننده معروف و همسر فقید ویتنی هوستون، در مصاحبهای اخیر از آسیبهای دوران کودکیاش پرده برداشته و اعتراف کرده است که یک معتاد جنسی بوده است. او تنها سلبریتیای نیست که به چنین مشکلی اذعان داشته است؛ چهرههای مشهوری همچون کانیه وست و تایگر وودز نیز علناً درباره ناتوانیشان در کنترل میل جنسی خود صحبت کردهاند.
اختلال رفتار جنسی اجباری (Compulsive Sexual Behavior Disorder – CSBD) و اعتیاد به سکس (Sex Addiction) دو اصطلاحی هستند که اغلب بهجای یکدیگر استفاده میشوند، اما تفاوتهایی با هم دارند که در ادامه مقاله توضیح خواهیم دارد. اطلاعات بیشتر در منابع پایین همین صفحه: Journal of Behavioral Addictions
در این مقاله جامع «مجله اعتیاد»، اعتیاد جنسی با رویکردی علمی و بدون قضاوت بررسی میشود؛ از تعریف و علائم تا دلایل، درمانها و مسیر بهبودی پایدار:
برای شناخت «اختلال و درمان بیماری هرزگی»، رفتارهای جنسی مکرر و خارج از کنترل، نشانهها، پیامدها و روشهای درمان این مشکل، پیشنهاد میکنیم مقاله رفتار جنسی اجباری و بهبودی را مطالعه کنید
اختلال رفتار جنسی اجباری چیست؟
اختلال رفتار جنسی اجباری (CSBD) در طبقهبندی بینالمللی بیماریها (ICD-11) توسط سازمان جهانی بهداشت بهعنوان یک اختلال کنترل تکانه شناخته شده است. این وضعیت شامل عدم توانایی در کنترل رفتارهای جنسی میشود، بهگونهای که این رفتارها منجر به مشکلات فردی، اجتماعی، شغلی و خانوادگی میشوند. افراد مبتلا ممکن است رابطههای متعدد، مصرف مکرر محتوای پورنوگرافی، خودارضایی بیش از حد، و رفتارهای پرخطر جنسی داشته باشند، ولی همچنان به انجام این رفتارها ادامه دهند، حتی اگر باعث آسیب شوند.
اعتیاد به سکس چیست؟
اصطلاح «اعتیاد به سکس» بیشتر در حوزه روانشناسی و رسانهها استفاده میشود، اما هنوز بهطور رسمی در دستهبندیهای پزشکی مانند DSM-5 (راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی) گنجانده نشده است. این مفهوم بر اساس مدل اعتیاد مطرح میشود، که شباهتهایی به اعتیاد به مواد دارد، از جمله:
ایجاد تحمل (Tolerance): فرد به مرور برای تجربه همان سطح از لذت، رفتارهای شدیدتری انجام میدهد.
علائم ترک (Withdrawal Symptoms): در صورت خودداری از رفتارهای جنسی، فرد دچار استرس، اضطراب و بیقراری میشود.
تداوم رفتار علیرغم پیامدهای منفی: فرد علیرغم آسیبهای روانی، جسمی و اجتماعی، همچنان به انجام رفتارهای جنسی ادامه میدهد.
تفاوتهای اختلال رفتار جنسی و اعتیاد به سکس
| ویژگی | اختلال رفتار جنسی | اعتیاد به سکس |
|---|---|---|
| مبنای علمی | شناختهشده در ICD-11 | در DSM-5 به رسمیت شناخته نشده |
| مدل تبیینی | اختلال کنترل تکانه | مبتنی بر مدل اعتیاد |
| معیارهای تشخیصی | ناتوانی در کنترل رفتارهای جنسی علیرغم پیامدهای منفی | وابستگی و رفتارهای جبری مشابه اعتیاد |
| دیدگاه درمانی | درمانهای شناختی-رفتاری و تنظیم هیجانی | درمانهای مبتنی بر مدل اعتیاد، مانند برنامههای ۱۲ قدمی |
هشت نشانه اعتیاد جنسی که باید بدانید
دانشمندان هشت نشانه اعتیاد جنسی را شناسایی کردهاند که در ادامه این گزارش به آنها خواهیم پرداخت. اما چگونه میتوان تشخیص داد که میل جنسی شما در حال آسیب زدن به شماست؟ و چه زمانی باید به دنبال کمک حرفهای بود؟
اعتیاد جنسی و اعتیاد به عشق، هر دو اختلالات رفتاری پیچیدهای هستند که معمولاً تنها با درمان حرفهای قابل بهبودند. برای بهبودی یک فرد معتاد به رابطه جنسی یا عشق، باید بهطور جامع مشکلات مرتبط با اعتیاد او درمان شود.
اگر احساس میکنید ممکن است به این نوع اعتیاد دچار باشید، باید با پزشک عمومی خود مشورت کنید یا با یک مرکز تخصصی درمان اعتیاد تماس بگیرید. در این مطلب، هشت نشانه اعتیاد جنسی را مرور خواهیم کرد.
نکات مهم:
•CSBD (اختلال رفتار جنسی اجباری) یک اختلال روانی شناختهشده است که با ناتوانی در کنترل رفتارهای جنسی مشخص میشود.
•اعتیاد به سکس، اصطلاحی رایج اما بحثبرانگیز است که شباهتهایی با اعتیادهای رفتاری دارد، اما هنوز بهعنوان یک تشخیص رسمی در تمامی نظامهای پزشکی پذیرفته نشده است.
•درمان هر دو وضعیت شامل رواندرمانی، مشاوره، و در برخی موارد، دارودرمانی است.
در مجله اعتیاد بیشتر بخوانید
اختلال انحراف جنسی یا پارافیلیا
۱- فکر وسواسگونه و مداوم درباره سکس
فرد مبتلا به اعتیاد جنسی دائماً و به شکلی غیرارادی به رابطه جنسی فکر میکند، تا جایی که این افکار مانع تمرکز او بر سایر جنبههای زندگی میشود. این افکار وسواسگونه تنها با انجام فعالیت جنسی تسکین مییابد، آن هم به صورت موقتی و کوتاهمدت.
۲- نیاز غیرارادی به انجام رابطه جنسی
مغز فرد معتاد به سکس او را وادار میکند که حتی با آگاهی از پیامدهای منفی احتمالی، به دنبال رابطه جنسی باشد. این نیاز غیرارادی معمولاً به اختلال در سایر جنبههای زندگی، مانند روابط شخصی، شغل، و سلامت روانی منجر میشود.
۳- صرف زمان بیش از حد برای سکس
اعتیاد به رابطه جنسی به قدری وقتگیر است که بر روابط، کار، تحصیل، وضعیت مالی و سلامت جسمی و روانی فرد تأثیر منفی میگذارد. فرد ممکن است قرارهای مهم را از دست بدهد یا مسئولیتها و روابطش را نادیده بگیرد، فقط برای اینکه بتواند به فعالیت جنسی بپردازد.
۴- از دست دادن کنترل
رفتارهای غیرقابلکنترل جنسی معمولاً احساس شرم، پشیمانی، ناتوانی، اضطراب و افسردگی را در فرد معتاد ایجاد میکند. این افراد اغلب یک زندگی دوگانه دارند و همواره نگران فاش شدن راز خود هستند.
۵- کنارهگیری از سایر فعالیتها
اعتیاد جنسی ممکن است باعث شود فرد به طور کامل از فعالیتها و سرگرمیهایی که پیشتر از آنها لذت میبرد، فاصله بگیرد. این رفتارها او را از خانواده، دوستان و عزیزانش جدا میکند و او را در چرخهای از انزوا و درگیری ذهنی فرو میبرد.
۶- ادامه رفتارهای اعتیادگونه با وجود پیامدهای منفی
معتادان جنسی، علیرغم پیامدهای جدی رفتارهای خود، قادر به متوقف کردن این چرخه نیستند. این پیامدها ممکن است شامل خیانت، ابتلا به بیماریهای مقاربتی، بارداری ناخواسته، از دست دادن شغل یا روابط باشد. حتی زمانی که فرد از این عواقب رنج میبرد، باز هم نمیتواند رفتارهای اعتیادگونهاش را متوقف کند.
۷- وخیم شدن رفتارهای جنسی
با گذشت زمان، فرد مبتلا به اعتیاد جنسی ممکن است متوجه شود که برای برآورده کردن نیازهایش به مقدار بیشتری از رابطه جنسی یا به اشکال پرخطرتر آن نیاز دارد. آنچه قبلاً برای او رضایتبخش بوده، دیگر کافی نخواهد بود. این افراد ممکن است به تماشای مکرر یا درگیر شدن در انواع افراطیتری از پورنوگرافی روی بیاورند، دفعات رابطه جنسی خود را افزایش دهند، مرتکب جرایم جنسی شوند، برای رابطه جنسی پول پرداخت کنند، به روسپیگری روی آورند یا درگیر رفتارهای جنسی پرخطر مانند خفگی یا خفهکردن شوند.
۸- انجام فعالیت جنسی تا حد تحمل درد
فرد مبتلا به اعتیاد جنسی ممکن است به قدری مکرراً خودارضایی کند که این عمل برایش دردناک شود یا آنقدر رابطه جنسی داشته باشد، یا به رفتارهای خشن یا سادیستی در رابطه جنسی روی آورد، که دچار درد جسمی شود. با این حال، این درد او را از ادامه افراط در فعالیتهای جنسی بازنمیدارد.
تفاوت اختلال رفتار جنسی با انحراف جنسی (پارافیلیا)
اختلال رفتار جنسی اجباری (CSBD) به الگوی مداوم رفتارهای جنسی کنترلنشده گفته میشود که باعث آسیب به فرد در زمینههای شخصی، شغلی یا اجتماعی میشود، در حالی که انحراف جنسی یا پارافیلیا به تمایلات یا فانتزیهای جنسی غیرمعمول مربوط میشود که در صورت ایجاد رنج شدید روانی یا آسیب به دیگران بهعنوان اختلال شناخته میشود. در CSBD مشکل اصلی فقدان کنترل رفتار جنسی است، اما در پارافیلیا تمرکز بر نوع میل جنسی غیرعادی است. افراد مبتلا به CSBD ممکن است به رفتارهای جنسی معمولی، اما بهطور افراطی و ناسالم وابسته باشند، در حالی که افراد دارای پارافیلیا جذب سوژههای خاص یا موقعیتهای غیرمعمول میشوند. درمان CSBD شامل رواندرمانی، رفتاردرمانی شناختی و دارودرمانی است، در حالی که درمان پارافیلیا بسته به نوع آن میتواند نیاز به درمان تخصصی، مدیریت دارویی، و گاهی نظارت قانونی داشته باشد.
کلام آخر
اختلال رفتار جنسی اجباری (CSBD) یک اختلال پیچیده روانی است که با ناتوانی در کنترل رفتارهای جنسی همراه است. این اختلال میتواند باعث افکار وسواسگونه درباره رابطه جنسی، نیاز غیرارادی به انجام آن، و صرف زمان و انرژی بیش از حد برای این رفتارها شود. با گذشت زمان، رفتارهای جنسی فرد وخیمتر و پرخطرتر شده و پیامدهای منفی جدی مانند مشکلات روابط، بیماریهای مقاربتی، و اختلال در زندگی روزمره ایجاد میکند. درمان این اختلال نیازمند رویکردی جامع شامل رواندرمانی، مشاوره، و در مواردی دارودرمانی است تا فرد بتواند به کنترل و تعادل دست یابد.
ترجمه، تحقیق و تالیف: تحریریه مجله اعتیاد
references
The Structure of Compulsive Sexual Behavior
(National Institute of Health)
Eight signs of Sex Addiction
(CornwallLive)
Neurocognitive Mechanisms in CSBD
(Sexual Orientation and Identity)
Compulsive Sexual Behavior Disorder
مقالات مرتبط در مجله اعتیاد etiad.org
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.