مصرف پاد و ویپ یا سیگار الکترونیکی، به دلیل نگرانیهای مرتبط با سلامتی، از جمله احتمال بروز سرطان، به یکی از موضوعات مهم در میان محققان و مردم تبدیل شده است. پاد که امروز رایجترین و پرطرفدارترین نسل دستگاههای ویپ محسوب میشود، به دلیل طراحی کوچک و سادهاش محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
برخلاف باور برخی که پاد و ویپ را جایگزینی ایمنتر نسبت به سیگار سنتی میدانند، شواهد علمی نشان میدهد که استفاده از این دستگاهها ممکن است همچنان خطرات قابل توجهی برای سلامتی به همراه داشته باشد. در این مقاله به این موضوع میپردازیم که آیا پاد سرطانزا است؟
ترکیبات شیمیایی پاد و ویپ و ارتباط با سرطان
پاد و سایر دستگاههای ویپ به جای سوزاندن مستقیم، از طریق گرم کردن مایعات مخصوصی که اغلب حاوی نیکوتین، پروپیلن گلایکول، گلیسرین و طعمدهندهها هستند، بخار تولید میکنند. این بخار توسط فرد استنشاق میشود، اما حتی بدون احتراق، برخی از این ترکیبات در دماهای بالا میتوانند به مواد شیمیایی خطرناک تبدیل شوند. برای مثال، مواد شیمیایی همچون فرمالدئید، استالدئید و آکریلآمید که در بخار پاد و ویپ یافت میشوند، به عنوان مواد سرطانزا شناخته شدهاند و احتمال ابتلا به سرطان را افزایش میدهند.
استفان برودریک، جراح سرطان ریه در بیمارستان جانز هاپکینز، بیان میکند که استفاده از سیگارهای الکترونیکی یا ویپ به وضوح برای ریهها مضر است، هرچند تحقیقات درباره تأثیر دقیق آن بر ریهها هنوز در مراحل اولیه قرار دارد.
راهنمای جامع وابستگی به سیگار، ویپ و نیکوتین
آیا پاد هم سرطانزا است؟
پاد جدیدترین و کوچکترین نسل دستگاههای ویپ است که به جای مخزنهای بزرگ قدیمی، از کارتریجهای قابل تعویض حاوی محلول نمک نیکوتین با غلظت بالا استفاده میکند. طراحی جمع و جور و شبیه به فلش مموری آن باعث شده بهویژه در میان جوانان و نوجوانان محبوبیت زیادی پیدا کند.
پژوهشی که در مجله علمی Scientific Reports توسط محققان دانشگاه روچستر منتشر شد، بهطور مشخص طعمهای مختلف کارتریجهای پاد را بررسی کرد و نشان داد این طعمدهندهها باعث استرس اکسیداتیو، التهاب، اختلال در سد سلولی و آسیب مستقیم به DNA در سلولهای ریوی میشوند. این پژوهش تأکید میکند که پاد نه فقط یک نسخه کوچکتر از ویپ، بلکه از نظر ترکیب شیمیایی مایع داخل آن با نسلهای قبلی تفاوت دارد.
مطالعه دیگری که در مجله Nicotine & Tobacco Research منتشر شد، میزان آسیب DNA را در کاربران انواع مختلف دستگاه مقایسه کرد و دریافت که کاربران پاد، بهازای هر سال مصرف، آسیب DNA بیشتری نسبت به کاربران دستگاههای مخزندار (مود) نشان میدهند. به بیان سادهتر، طراحی خاص پاد و غلظت بالای نمک نیکوتین در آن میتواند مواجهه سلولها با مواد آسیبزا را تشدید کند.
پژوهش تازهای که در سال ۲۰۲۶ توسط پژوهشگران دانشکده پزشکی کک دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در مجله Frontiers in Oncology منتشر شد نیز این نکته را تأیید میکند؛ این مطالعه نشان داد بیشتر تغییرات ژنی مرتبط با بیماری در کاربران ویپ، نه به میزان یا دفعات مصرف، بلکه مشخصاً به نوع طعمدهنده و نوع دستگاه مورد استفاده از جمله پاد مرتبط است و سرطان بیش از هر بیماری دیگری با این تغییرات ژنی ارتباط داشت.
آخرین تحقیقات علمی در مورد تاثیرات پاد در بخش منابع همین مقاله : references
خطرات نیکوتین در پاد و ویپ
نیکوتین یکی از اجزای اصلی موجود در مایع پاد و ویپ است. اگرچه به خودی خود به عنوان مادهای سرطانزا طبقهبندی نمیشود، اما به شدت اعتیادآور است و میتواند باعث تغییرات سلولی شود که خطر ابتلا به سرطان را افزایش میدهد. در پادها معمولاً از نمک نیکوتین به جای نیکوتین آزاد استفاده میشود که استنشاق آن راحتتر است و همین موضوع باعث میشود کاربران بتوانند دوز بالاتری از نیکوتین را بدون احساس تحریک شدید در گلو دریافت کنند. افزون بر این، نیکوتین میتواند با افزایش فشار خون و تسریع ضربان قلب، به سیستم قلبیعروقی آسیب برساند.
تأثیر طعمدهندههای پاد و ویپ بر ریه
بسیاری از مصرفکنندگان پاد به دلیل طعمهای متنوع موجود در کارتریجها به این محصولات جذب میشوند. با این حال، برخی از این طعمدهندهها، بهویژه زمانی که گرم میشوند، میتوانند به مواد سمی تبدیل شوند. طعمدهندههایی که حاوی ترکیباتی مانند دیاستیل هستند و اغلب در طعمهای کرهای پاد استفاده میشوند، میتوانند به مشکلات جدی تنفسی و حتی بیماری ریوی موسوم به «ریه پاپکرنی» منجر شوند. پژوهش دانشگاه روچستر که پیشتر اشاره شد، بهطور خاص نشان داد طعمهای نعنایی و منتول در پادهای پرطرفدار باعث افزایش استرس اکسیداتیو میشوند و طعم دارچین نیز میتواند به التهاب و آسیب سلولی در ریهها منجر شود.
در مورد خطر ویپ بیشتر بخوانید
فلزات سنگین در پاد و ویپ و آسیب ریوی
تحقیقات نشان دادهاند که استفاده طولانیمدت از پاد و سایر دستگاههای ویپ میتواند منجر به ورود فلزات سنگینی مانند نیکل، سرب و کروم به بدن شود. این فلزات معمولاً از اجزای فلزی داخل کارتریج پاد، مانند سیمهای گرمکننده، ناشی میشوند و در اثر گرمایش مکرر به بخار مایع وارد میگردند. قرار گرفتن مداوم در معرض این فلزات سنگین میتواند آسیبهای جدی به ریهها و سایر اندامها وارد کند و خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش دهد.
مقایسه ریسک سرطان در پاد، ویپ و سیگار سنتی
مطالعهای گسترده از سوی دانشگاه کالج لندن که در مجله علمی Cancer Research منتشر شد، با بررسی بیش از ۳۵۰۰ نمونه از کاربران سیگار و ویپ نشان داد مصرف این محصولات میتواند به تغییراتی در DNA سلولهای دهانی منجر شود؛ تغییراتی که مشابه الگوهای دیدهشده در بافت سرطانی ریه افراد سیگاری بود. پژوهشگران این مطالعه هشدار دادند که با وجود ایمنتر بودن نسبی ویپ در مقایسه با سیگار، نمیتوان آن را کاملا بیخطر دانست.
در پژوهشی دیگر که توسط محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی روی ۹۳ نفر انجام شد، مشخص شد مصرفکنندگان پاد و ویپ تغییرات مولکولی مرتبط با سرطان را در بافت دهان خود تجربه میکنند که مشابه تغییرات مشاهدهشده در افراد سیگاری است. محققان تأکید کردند این تغییرات بهخودیخود سرطان نیستند، بلکه هشداری اولیه محسوب میشوند که در صورت ادامه مصرف ممکن است به سرطان منجر شوند.
در یک بررسی جدید که توسط پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه نیویورک انجام شد، موشهای آزمایشگاهی در معرض دود ویپ قرار گرفتند و به سرطان ریه مبتلا شدند؛ یافتهای که نشان میدهد ویپ، برخلاف ادعاهای موجود، نمیتواند بهعنوان جایگزینی کاملا ایمن برای سیگار تلقی شود.
جامعترین و تازهترین سند علمی در این زمینه، بررسی سال ۲۰۲۶ محققان دانشگاه UNSW سیدنی در مجله Carcinogenesis است. این تیم پژوهشی که پزشکان و اپیدمیولوژیستهای متعددی در آن مشارکت داشتند، پس از تحلیل حجم زیادی از پژوهشهای جهانی نتیجه گرفتند که ویپهای نیکوتیندار احتمالا باعث سرطان ریه و دهان میشوند. این بررسی نشان داد آئروسل ویپ و پاد به DNA آسیب میزند، التهاب مزمن ایجاد میکند و حاوی ترکیبات بالقوه سرطانزا از جمله فرمالدئید و فلزات سنگین ناشی از قسمتهای داغشونده دستگاه است.
در ایران نیز رئیس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت بارها درباره سمی بودن و سرطانزا بودن مواد موجود در سیگارهای الکترونیکی و پاد هشدار داده است. طبق گزارش خبرگزاری ایسنا، اگرچه پاد و ویپ بهطور مستقیم به عنوان عامل قطعی سرطان ریه معرفی نشدهاند، اما به دلیل ورود تعداد زیادی از مواد شیمیایی مضر به ریهها، بهعنوان یک عامل خطر جدی در نظر گرفته میشوند.
| عامل خطر | منشأ آن در پاد و ویپ | پیامد احتمالی | جمعبندی علمی |
|---|---|---|---|
| مواد شیمیایی سمی | گرمشدن مایع و طعمدهندهها | التهاب، استرس اکسیداتیو و آسیب سلولی | برخی ترکیبات تولیدشده سرطانزا یا احتمالاً سرطانزا هستند. |
| فلزات سنگین | کویل و بخشهای فلزی دستگاه | ورود نیکل، سرب و کروم به آئروسل | مواجهه طولانیمدت میتواند به ریه و سایر اندامها آسیب برساند. |
| طعمدهندهها | کارتریجهای میوهای، نعنایی، دارچینی و شیرین | اختلال در سد سلولی، التهاب و آسیب DNA | ایمنبودن یک طعم خوراکی به معنای ایمنبودن استنشاق آن نیست. |
| نمک نیکوتین | مایع غلیظ پاد | وابستگی شدید و دریافت آسانتر دوزهای بالا | نیکوتین سرطانزای قطعی محسوب نمیشود، اما بهشدت اعتیادآور است. |
| آسیب ژنتیکی | مواجهه مکرر سلولهای دهان و ریه با آئروسل | تغییرات مولکولی و آسیب به DNA | این تغییرات سرطان نیستند، اما میتوانند نشانهای هشداردهنده باشند. |
جمعبندی و نتیجهگیری
با وجود اینکه پاد و ویپ معمولا بهعنوان گزینهای ایمنتر نسبت به سیگارهای سنتی معرفی میشوند، شواهد علمی بهطور فزایندهای نشان میدهند این ادعا نیاز به بازنگری دارد. مطالعات متعدد نشان دادهاند پاد بهطور خاص، به دلیل غلظت بالای نمک نیکوتین و تنوع طعمدهندهها، میتواند تغییرات قابل توجهی در DNA مصرفکنندگان ایجاد کند و خطر ابتلا به سرطان ریه و دهان را افزایش دهد.
نیکوتین بهخودیخود سرطانزا نیست، اما به شدت اعتیادآور است. طعمدهندههای به کار رفته در پاد ممکن است با گرم شدن به مواد سمی تبدیل شوند و فلزات سنگین ناشی از کویل نیز میتوانند به ریهها و سایر اندامها آسیب برسانند. در نهایت، استفاده از پاد و ویپ بهعنوان جایگزینی ایمن برای سیگار سنتی همچنان مورد تردید جدی است و ترک کامل نیکوتین بهترین راهحل برای کاهش خطرات سلامتی باقی میماند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با ترک پاد یا ویپ دستوپنجه نرم میکنید، دانستن این واقعیتها میتواند اولین قدم برای تصمیمگیری آگاهانه باشد.
مقالات مرتبط در مجله اعتیاد etiad.org
پرسشهای متداول
آیا پاد سرطانزا است؟ +
آیا پاد از ویپهای معمولی خطرناکتر است؟ +
آیا نیکوتین موجود در پاد سرطانزا است؟ +
کدام مواد شیمیایی در بخار پاد سرطانزا شناخته شدهاند؟ +
آیا پاد جایگزین ایمنی برای سیگار است؟ +
REFERENCES
- National Library of Medicine. Can Electronic-Cigarette Vaping Cause Cancer. PMC. این لینک
- Cancer Institute NSW. Facts About Vaping Harms. Cancer Institute NSW. این لینک
- Johns Hopkins Medicine. What Does Vaping Do to Your Lungs. Johns Hopkins Medicine. این لینک
- WebMD. Vaping and Lung Cancer. WebMD. این لینک
- Cleveland Clinic. Does Vaping Cause Lung Cancer. Cleveland Clinic. این لینک
- Tobacco-Related Disease Research Program. E-cigarette Users Show Cancer-linked Genetic Changes. TRDRP. این لینک
- Herzog, C., et al. (2024). Cigarette Smoking and E-cigarette Use Induce Shared DNA Methylation Changes Linked to Carcinogenesis. Cancer Research, 84(11), 1898-1914. این لینک
- Muthumalage, T., et al. (2019). E-cigarette Flavored Pods Induce Inflammation, Epithelial Barrier Dysfunction, and DNA Damage in Lung Epithelial Cells and Monocytes. Scientific Reports, 9, 19035. این لینک
- (2023). The Influence of E-cig Device Type and E-liquid Flavors on the Extent of DNA Damage in Vapers Versus Nonusers. Nicotine & Tobacco Research, 25(6), 1145-1154. این لینک
- Keck School of Medicine, USC. (2026). E-cigarette Flavor and Device Type Play a Key Role in Vaping-related Molecular Changes. Frontiers in Oncology. این لینک
- Stewart, B., et al. (2026). The Carcinogenicity of E-cigarettes: A Qualitative Risk Assessment. Carcinogenesis, 47(1). این لینک
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.