«۹۰ روز، ۹۰ جلسه» یعنی چه؟
افرادی که تازه وارد مسیر ترک و پرهیز از مصرف مواد یا الکل شدهاند، معمولاً توصیههای زیادی از پزشکان، کارکنان مراکز درمان اعتیاد، دوستان و اعضای خانواده دلسوز، و همچنین دیگر افراد در حال بهبودی دریافت میکنند. یکی از رایجترین این توصیهها چیست؟
شرکت در «۹۰ جلسه در ۹۰ روز». اما این دقیقاً به چه معناست؟
«۹۰ در ۹۰» به معنای شرکت در یک جلسه از برنامه الکلیهای گمنام (AA) یا معتادان گمنام (NA) در هر روز، به مدت ۹۰ روز متوالی است.
افرادی که در مراحل ابتدایی پرهیز از مواد یا الکل هستند، نیاز زیادی به حمایت دارند. آنها ممکن است از نظر جسمی یا روانی هنوز ثبات لازم را نداشته باشند یا احساس کنند منابع کافی برای مدیریت روزهایی که هوشیاریشان شکننده است، در اختیار ندارند.
جلسات الکلیهای گمنام و معتادان گمنام، شکل قابل اعتمادی از حمایت همتامحور (peer support) هستند که به افراد امکان میدهد احساسات خود را پردازش کنند، از تجربه بهبودی دیگران بیاموزند و داستان زندگی خود را به اشتراک بگذارند.
برای کسانی که تازه هوشیاری را تجربه میکنند، ایجاد یک روال منظم که هر روز ساختار، جامعه و حمایت فراهم کند، میتواند کمک بزرگی در انطباق با سبک زندگی بدون مصرف باشد.
چرا «۹۰ روز، ۹۰ جلسه» اهمیت دارد؟
برنامه «۹۰ در ۹۰» تنها یک توصیه ساده نیست، بلکه سنگبنایی است برای شکلگیری نظم، تعهد و ارتباط اجتماعی در دورهای که بیشترین خطر برای بازگشت به مصرف مواد وجود دارد. این ایده بر پایه چند اصل روانشناختی و عملی مهم بنا شده است.
تریاک کشیدن: عادت تلخ و پیامدهای مرگبار
در مجله اعتیاد بیشتر بخوانید
چگونه در یک جلسه بهبودی مشارکت کنیم؟
آیا «۹۰ در ۹۰» در ایران نیز شدنی است؟
پاسخ مثبت است. در بسیاری از شهرهای ایران، جلسات گروههای ۱۲ قدمی بهویژه معتادان گمنام (NA) بهصورت منظم و روزانه برگزار میشوند. در برخی موارد، جلسات آنلاین نیز برای کسانی که دسترسی حضوری ندارند، فراهم شده است. مهم این است که فرد تعهد درونی داشته باشد و هر روز خود را با برنامه و نیت تازهای آغاز کند.
چطور «۹۰ در ۹۰» را شروع کنیم؟
شروع این برنامه ساده به نظر میرسد، اما نیازمند نظم ذهنی و آمادگی روانی است. برای شروع، نکات زیر میتواند راهگشا باشد:
۱. جلسات را از پیش شناسایی کنید
در شهری که زندگی میکنید، مکانها و زمانهای برگزاری جلسات AA یا NA را پیدا کنید. اگر در منطقهای زندگی میکنید که جلسات حضوری محدود است، میتوانید از جلسات آنلاین استفاده کنید.
پیشنهاد میشود یک تقویم تهیه کرده و حضور روزانهتان را در آن ثبت کنید. این کار انگیزهبخش و نظمدهنده است.
۲. با یک عضو قدیمیتر همراه شوید
در بسیاری از جلسات، اعضای باتجربهتر حاضرند اسپانسر یا راهنما برای افراد تازهوارد باشند. داشتن کسی که بتوانید در طول روز با او تماس بگیرید یا مشورت کنید، اهمیت زیادی دارد. او میتواند راهنما باشد در مسیر ناشناخته پرهیز.
۳. روزهایی را که حوصله ندارید، جدیتر بگیرید
طبیعی است که بعضی روزها تمایل کمتری به رفتن به جلسه داشته باشید، اما همین روزها بیشترین خطر را دارند. در واقع، زمانی که نمیخواهید بروید، دقیقاً همان لحظهای است که بیش از همیشه به جلسه نیاز دارید.
پرسشهای رایج درباره برنامه «۹۰ در ۹۰»
آیا اگر یک روز را از دست بدهم، باید از اول شروع کنم؟
خیر، هدف برنامه ایجاد تعهد و پیوستگی است، نه کمالگرایی. اگر روزی را از دست دادید، با احساس گناه خودتان را سرزنش نکنید. فردا ادامه دهید، اما بررسی کنید چرا آن روز غیبت کردید.
آیا جلسات آنلاین هم اثر دارد؟
بله، جلسات آنلاین بهویژه در زمانهایی مثل پاندمی کرونا یا برای کسانی که در مناطق دورافتاده زندگی میکنند، بسیار مفید هستند. اگرچه تعامل حضوری ارتباط عمیقتری ایجاد میکند، اما حضور مداوم حتی در جلسات مجازی، میتواند ساختار ذهنی و حمایتی لازم را فراهم آورد.
آیا این فقط برای الکلیهاست؟ من معتاد به مواد دیگر هستم.
برنامههای ۱۲ قدمی زیادی بر اساس مدل AA شکل گرفتهاند. اگر معتاد به مواد مخدر یا حتی پورن، قمار یا دیگر رفتارهای اعتیادی هستید، میتوانید از جلسات مختص آن اعتیاد (مانند NA، SLAA، GA و…) استفاده کنید. اصل، تعهد به حضور و بهبودی است.
چگونه از زندگی احساس رضایت کنیم
از تصمیمگیری تا موفقیت در بهبودی
تجربه افراد در حال بهبودی
بسیاری از اعضای برنامههای ۱۲ قدمی از جمله NA و AA، وقتی به گذشته نگاه میکنند، «۹۰ در ۹۰» را یکی از کلیدیترین مراحل بهبودی خود میدانند. آنها میگویند این روال نهتنها به آنها کمک کرد که در برابر وسوسهها مقاومت کنند، بلکه در شکلگیری سبک زندگی سالم، پیداکردن دوستان تازه، و بازسازی عزت نفسشان نقشی حیاتی داشت.
کلام پایانی
در اولین روزهای ترک، ذهن و بدن در حالت آسیبپذیر و ناپایدار هستند. در این دوره، نیاز به ساختار، همدلی، نظم و معنا، بیش از همیشه احساس میشود. برنامه «۹۰ در ۹۰» مثل پلی است که فرد را از طوفانهای وسوسه، اضطراب و ناامیدی، به سمت هوشیاری، آرامش و بازسازی هدایت میکند.
هر روزی که به جلسه میروید، گامی است به سوی شناخت بیشتر از خود، پذیرش واقعیت، و ساختن آیندهای بدون اعتیاد.
۹۰ روز ممکن است طولانی به نظر برسد—اما آیندهای روشن، ارزشش را دارد.
۱. ایجاد عادتهای جدید در دوران بحرانی
مطالعات علوم اعصاب نشان میدهند که مغز انسان برای ایجاد و تثبیت عادتهای جدید به زمان و تکرار نیاز دارد. بازه زمانی ۹۰ روزه، به مغز این فرصت را میدهد که به تدریج مسیرهای عصبی تازهای بسازد—مسیرهایی که با پرهیز، مسئولیتپذیری و تعاملات حمایتی گره خوردهاند. تکرار روزانه جلسات، ساختاری روانی و فیزیولوژیک برای فاصلهگیری از رفتارهای مخرب ایجاد میکند.
۲. پیوند اجتماعی و حمایت گروهی
یکی از عوامل خطر اصلی برای لغزش و بازگشت به مصرف الکل یا مواد، انزوا و تنهایی است. جلسات روزانه فرصتی است برای ارتباط با کسانی که تجربهای مشابه دارند. فرد در جلسات نهتنها شنیده میشود، بلکه یاد میگیرد گوش دهد، همدلی کند و حمایت بگیرد و بدهد. این احساس تعلق، بهویژه در ۹۰ روز اول، عاملی محافظ در برابر وسوسه و یأس است.
۳. تنظیم هیجانات و عبور از نوسانات اولیه
دوره اولیه پرهیز معمولاً با نوسانات شدید هیجانی همراه است—از اضطراب، خشم و افسردگی گرفته تا احساس بیمعنایی یا فقدان. حضور روزانه در جلسات، فرصتی برای تخلیه این احساسات و دریافت بازخورد حمایتی فراهم میکند. فرد یاد میگیرد که چگونه بدون استفاده از الکل یا مواد مخدر، احساساتش را مدیریت کند.
۴. تعهد و مسئولیتپذیری
این برنامه تمرینی است برای مسئولیتپذیری شخصی. فرد متعهد میشود که روزانه در یک ساعت مشخص، در یک مکان مشخص، حضور یابد. همین تعهد کوچک، در دلِ خود قدرتی بزرگ دارد—قدرتی که به فرد نشان میدهد میتواند به خودش و تصمیمش برای پاکماندن وفادار بماند.
تحریریه مجله اعتیاد etiad.org
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهد.