دیه‌گو مارادونا، اسطوره فوتبال آرژانتین، در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰ و در ۶۰ سالگی درگذشت. علت مرگ مارادونا نارسایی حاد قلبی همراه با ادم ریوی اعلام شد؛ وضعیتی که باعث تجمع مایع در ریه‌ها می‌شود. او چند هفته پیش از مرگ تحت جراحی مغز قرار گرفته بود و دوران نقاهت را در خانه می‌گذراند.

مرگ مارادونا بعدها به یک پرونده پزشکی و قضایی تبدیل شد و نحوه مراقبت از او در روزهای پایانی زندگی مورد بررسی قرار گرفت. در این مقاله، علت مرگ مارادونا، وضعیت جسمی او پیش از درگذشت و همچنین سابقه طولانی درگیری او با کوکائین و الکل را بررسی می‌کنیم.

علت مرگ مارادونا به زبان ساده چه بود؟

قلب مارادونا در سال‌های پایانی زندگی در شرایط مناسبی نبود. بررسی‌های پزشکی پس از مرگ نشان داد که او با مشکلات قلبی مزمن روبه‌رو بوده و قلبش بزرگ‌تر از حد طبیعی شده بود. در نهایت، نارسایی قلبی باعث تجمع مایع در ریه‌ها شد و به مرگ او انجامید.

اما ماجرا فقط به چند ساعت پایانی زندگی مارادونا محدود نمی‌شد. او سابقه طولانی مصرف کوکائین و الکل، اضافه‌وزن و مشکلات متعدد جسمی داشت و مدت کوتاهی پیش از مرگ نیز تحت عمل جراحی مغز قرار گرفته بود. مجموعه این شرایط، وضعیت سلامت او را پیچیده کرده بود.

با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: در گزارش سم‌شناسی پس از مرگ، الکل یا مواد مخدر غیرقانونی در بدن مارادونا پیدا نشد. بنابراین دقیق نیست که بگوییم مارادونا در اثر مصرف کوکائین یا الکل در آن روز درگذشت. سابقه اعتیاد بخشی مهم از مشکلات سلامت او بود، اما علت مستقیم مرگ، نارسایی قلبی و عوارض ناشی از آن گزارش شد.

قهرمان ملی آرژانتین
قهرمان آرژانتینی در اوج

نگاهی به زندگی و اعتیاد مارادونا

دیه‌گو مارادونا یکی از تأثیرگذارترین فوتبالیست‌های تاریخ بود؛ بازیکنی که تکنیک، خلاقیت و شخصیت غیرقابل‌پیش‌بینی‌اش او را به یک چهره جهانی تبدیل کرد. اما زندگی خارج از زمین فوتبال او با دوره‌های طولانی مصرف کوکائین و الکل، مشکلات جسمی و حاشیه‌های متعدد همراه بود. اعتیاد مارادونا به‌تدریج بر سلامت، حرفه ورزشی و زندگی شخصی او تأثیر گذاشت

مارادونا چگونه درگذشت؟
آرژانتین، قهرمان جام جهانی ۱۹۸۶؛ مارادونا، کاپیتان بی‌بدیل تیم ملی

داستان اعتیاد مارادونا از کجا شروع شد؟

مارادونا در سال ۱۹۶۰ در خانواده‌ای کم‌درآمد در حاشیه بوینس‌آیرس متولد شد. استعداد استثنایی او خیلی زود مسیر زندگی‌اش را تغییر داد و فوتبال، نوجوانی که در فقر بزرگ شده بود را به یکی از مشهورترین ورزشکاران جهان تبدیل کرد.

اما شهرت و ثروت با مشکلات دیگری همراه شد. مارادونا بعدها آشکارا درباره مصرف کوکائین و تأثیر آن بر زندگی شخصی و حرفه‌ای خود صحبت کرد. بخش مهمی از مشکلات او با مواد مخدر در دوران حضورش در اروپا و به‌ویژه سال‌های بازی در ناپولی علنی شد.

کودک فقیری به نام دیگو
مارادونا فوتبال را از زیر خط فقر آغاز کرد

استعداد خارق‌العاده مارادونا از نوجوانی

مارادونا با وجود جثه نسبتاً کوتاه، ترکیبی کم‌نظیر از تعادل، سرعت، کنترل توپ و خلاقیت داشت. همین ویژگی‌ها از نوجوانی او را از دیگر بازیکنان متمایز کرد و خیلی زود نامش را بر سر زبان‌ها انداخت. موفقیت او در فوتبال از استعداد استثنایی و سال‌ها تمرین شکل گرفت؛ سال‌ها پیش از آنکه مشکلات مصرف مواد به یکی از بخش‌های پرحاشیه زندگی او تبدیل شود.

چرا همه مارادونا را دوست داشتند؟

محبوبیت مارادونا فقط نتیجه تعداد گل‌هایش نبود. سبک بازی خلاقانه، شخصیت پرشور و ارتباط عاطفی او با هواداران، به‌ویژه در آرژانتین و ناپل، جایگاهی فراتر از یک فوتبالیست معمولی برای او ساخت. حتی سال‌ها درگیری با اعتیاد، بیماری و حاشیه‌های زندگی شخصی نتوانست جایگاه او را در حافظه بسیاری از هواداران فوتبال از بین ببرد.

مهم‌ترین افتخارات مارادونا

مارادونا از نوجوانی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین استعدادهای فوتبال آرژانتین شناخته شد. او در دوران حرفه‌ای خود:

  • آرژانتین را به قهرمانی جام جهانی ۱۹۸۶ رساند.
  • در جام جهانی ۱۹۸۶ مقابل انگلستان، مارادونا دو گل تاریخی زد: گل جنجالی «دست خدا» و گل دوم که بعدها به «گل قرن» مشهور شد.
  • با ناپولی دو بار قهرمان سری A ایتالیا شد.
  • در سال ۱۹۸۹ همراه ناپولی جام یوفا را به دست آورد.
  • برای تیم ملی آرژانتین در چهار دوره جام جهانی بازی کرد.
کاپیتان دیه‌گو مارادونا
مارادونا؛ اسطوره‌ای که آرژانتین همواره به او افتخار می‌کند

پولداری مارادونا و اعتیاد

مارادونا با تیزپایی توانست، ثروتی افسانه‌ای برای خود فراهم کند؛ به‌طوری‌که توپ‌زنی‌ها زندگی او را از این رو به آن رو کرد و حواشی شروع شد.

رکورد قراردادهای فوتبالی زیرپای مارادونا

 دیه گو مارادونا در دوران اوج و درخشش افسانه‌ای‌اش، 2 بار رکورد قراردادهای نقل و انتقال را شکست:

  • در  ۱۹۸۲ با ۳ میلیون پوند از بوکا جونیورز به بارسلونا
  • در 1984 با ۵ میلیون از بارسلونا به به ناپولی

مطلب پیشنهادی: دوران حساس زندگی بعد از ترک اعتیاد

 

شروع اعتیاد مارادونا با همکاری با باند مافیای ایتالیا
سال‌های حضور مارادونا در ایتالیا؛ تشدید مصرف کوکائین و ارتباط با محافل مافیایی

سال‌های ناپولی و آغاز مشکلات جدی با کوکائین

اوضاغ خوب پیش‌ می‌رفت و مارادونا همه چیز داشت، جز یک زندگی عادی. قهرمان در اوج بود تا این‌که باد شهرت، گرمای زندگی پرحاشیه او را سرد کرد. در سال 1991 مشخص شد مارادونا و اعتیاد رابطه‌ای در هم گره خورده دارند. قهرمان پرآوازه فوتبال درگیر مافیای مواد مخدر شده بود.

مثبت شدن آزمایش کوکائین مارادونا

در سال ۱۹۹۱، آزمایش مارادونا برای کوکائین مثبت اعلام شد و او با محرومیت از فوتبال روبه‌رو شد. این اتفاق یکی از نقاط عطف زندگی حرفه‌ای او بود و مشکلات مصرف مواد را که تا آن زمان بیشتر در حاشیه زندگی خصوصی‌اش قرار داشت، به موضوعی جهانی تبدیل کرد.

بازی مافیا از ایتالیا تا آرژانتین

بعد از جنجالی شدن مارادونا و اعتیادش در سال 1991، پلیس ایتالیا مکالمات تلفنی او را شنود کرد. تماس‌هایش برای او مدارک سنگینی جور کرد. افراد بانفوذ او را از ایتالیا فراری دادند اما بخت با ستاره قصه ما یار نبود. 2 هفته بعد، مارادونا و اعتیاد پر سر و صدای‌اش دوباره خبرساز شد. پلیس دیه‌گو را در آپارتمان بوینس آیرس‌اش با  1/5 کیلو کوکائین، گیر انداخت.

دستگیری مارادونا
ایتالیا، ۱۹۹۱؛ تشدید مشکلات مارادونا با کوکائین و حاشیه‌های قضایی

محرومیت مارادونا در جام جهانی ۱۹۹۴

در جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا، مارادونا پس از مثبت شدن آزمایش دوپینگ از ادامه مسابقات کنار گذاشته شد. آزمایش او وجود چند ماده مرتبط با افدرین را نشان داد. این اتفاق پایان تلخی برای آخرین حضور مارادونا در جام جهانی به‌عنوان بازیکن بود.

اسلحه کشیدن بر خبرنگاران

هنوز داستان اعتیاد مارادونا از رونق نیافتاده بود که در سال 1994، فقط چند ماه قبل از بازی‌های جام جهانی؛ وقتی خبرنگاران، بدن ناآماده‌ دیه‌گو را با دوربین‌های خود شکار کردند؛ اسطوره بی‌کار نایستاد آنها را تماشا کند و باز در صفحه حوادث نامش درخشید. مارادونا به خبرنگاران شلیک کرد. هرچند ماجرا را توانست در دادگاه جمع‌و‌جور کند اما 24 ماه حبس تعلیقی محکوم شد.

مصاحبه مطبوعاتی مارادونا
۱۹۹۴؛ پس از مثبت شدن آزمایش دوپینگ در جام جهانی آمریکا، مارادونا از مسابقات کنار گذاشته شد و به آرژانتین بازگشت

1997: سومین تست اعتیاد مارادونا و اضافه وزن

این‌بار، دیگر جنجال اعتیاد و مارادونا کار خود را کرد و او از بازیکنی فوتبال بازنشسته شد. دیه گو که اعتیاد خود را کنار نگذاشته بود؛ به صورت مداوم الکل و کوکائین مصرف می‌کرد؛ به طوری که وزنش بالا رفت و 128 کیلوگرم رسید. او سال ۲۰۰۴ برای اولین بار به حمله قلبی دچار و در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شد. بای‌پس معده کرد که وزنش پایین بیاید؛ در نهایت مارادونا برای ترک اعتیاد سر از کوبا درآورد.

بر مارادونا بعد از ترک اعتیاد چه گذشت؟

چطور شد که مارادونا ترک کرد؟مارادونا سال‌ها برای کنترل مصرف کوکائین و الکل تلاش کرد و دوره‌هایی را در مراکز درمان و بازپروری گذراند. مشکلات ناشی از مصرف مواد در کنار بیماری‌های جسمی، بارها او را به بیمارستان کشاند. او با کوکائین اوردوزهای وقت و بی‌وقت داشت. یک بار دختر 4 ساله‌اش او را به خودش آورد؛ بچه به پای پدرش ضربه می‌زد و از او می‌‌خواست دیگر ادامه ندهد.  مارادونا از شب‌های کوکائین زدنش یاد می‌کرد:

«من اصلا نمی‌فهمیدم، شب خوابیدن یعنی چی! اصلا از سر گذاشتن روی بالش ذهنیتی نداشتم؛ شب‌های من با کوکائین روشن بود».

 پشیمانی مارادونا از اعتیاد به مواد مخدر

7 سال قبل از مرگ ستاره سابق تیم ملی آرژانتین در یک مصاحبه تلویزیونی گفت:

«از مصرف مواد مخدر خیلی ناراحتم. من در حال حاضر 53 سال سن دارم ولی به دلیل مصرف مواد مخدر انگار 80 ساله هستم. مصرف مواد مخدر زندگی من را نابود کرد و باعث شد فرزندانم و خانواده‌ام شرایط سختی را تجربه کنند. متاسفانه زندگی طبیعی نداشتم و مشکلات زیاد در زندگی شخصی من باعث شد تا دچار این وضعیت شوم.»

درمان روان‌پزشکی مارادونا پس از ترک مواد

مارادونا در دوره‌ای از زندگی خود پس از درمان وابستگی به مواد با مشکلات روانی نیز روبه‌رو شد و مدتی تحت مراقبت روان‌پزشکی قرار گرفت. گزارش‌های رسانه‌ای آن زمان گاهی از تعابیری مانند «تیمارستان» استفاده می‌کردند، اما چنین واژه‌هایی برای توصیف درمان روان‌پزشکی دقیق و مناسب نیستند.

مارادونا بعد از ترک اعتیاد
«در بیمارستان روان‌پزشکی می‌گفتم من مارادونا هستم؛ می‌گفتند هیچ‌کس مارادونا نمی‌شود.»

رفتار اسطوری فوتبال در روسیه

در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، قبل از بازی برای پیروزی آرژانتین مقابل نیجریه، دعا خواند. سپس با تماشاچیان نیجریه رقصید اما وسط بازی خوابش برد و ناگهان بعد از دومین گل آرژانتین، علامت زشتی با انگشتش به تماشاچیان نشان داد.

مشکلات جسمی مارادونا در سال‌های پایانی

مارادونا در سال‌های پایانی زندگی با مجموعه‌ای از مشکلات جسمی، از جمله بیماری‌های قلبی، اضافه‌وزن و پیامدهای سال‌ها مصرف الکل و کوکائین روبه‌رو بود. در نوامبر ۲۰۲۰ نیز مدت کوتاهی پس از جراحی مغز، در دوران نقاهت در خانه دچار نارسایی حاد قلبی و ادم ریوی شد و در ۶۰ سالگی درگذشت.

مارادونا در سال های اخر عمرش
دوران مربیگری دیه‌گو مارادونا پس از پایان فوتبال حرفه‌ای

زندگی مارادونا؛ داستانی شبیه فیلم

زندگی پرفرازونشیب دیه‌گو مارادونا بارها دستمایه فیلم‌های سینمایی و مستند قرار گرفته است. یکی از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها مستند «مارادونا» ساخته امیر کوستوریتسا است که زندگی او را از زوایای مختلف، از نبوغ و شهرت در فوتبال تا دیدگاه‌های سیاسی و سال‌های درگیری با اعتیاد، روایت می‌کند. خود مارادونا نیز در شماری از آثار تصویری مرتبط با زندگی‌اش حضور داشته است.

اعتیاد دیگو مارادونا
۱۹۹۷؛ مارادونا پس از بازداشت و بازجویی پلیس در پرونده‌ای مرتبط با مواد مخدر

واکنش‌ها به درگذشت مارادونا

پس از اعلام خبر درگذشت دیه‌گو مارادونا در نوامبر ۲۰۲۰، موج گسترده‌ای از واکنش‌ها از سوی باشگاه‌های فوتبال، فدراسیون‌ها و چهره‌های ورزشی در سراسر جهان منتشر شد. دولت آرژانتین نیز در آن زمان، به نشانهٔ احترام به جایگاه مارادونا در تاریخ ورزش این کشور، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.

خبر فوت مارادونا و اعتیاد
تابوت دیه‌گو مارادونا، پوشیده با پیراهن تیم ملی آرژانتین

حواشی مراسم خاکسپاری مارادونا

در روز خاکسپاری مارادونا در 27 نوامبر 2020، یکی از کارگران شرکت تدفین‌گر، از فرصت استفاده کرد و با تابوت مارادونا که برای بستگان درجه یکش باز شده بود؛ عکس سلفی گرفت. این آدم بی‌فکر عکس را برای خود نگاه نداشت و در شبکه اجتماعی قرار داد. پلیس این فرد را شناسایی و مجازات کرده و از طرفی وکیل خانواده مارادونا هم پیگیری این ماجرا را بسیار جدی گرفته است.

مارادونا و اعتیاد باورنکردنی
چهره مارادونا در اوج محبوبیت، خندان و دوست داشتنی

در پایان

زندگی دیه‌گو مارادونا ترکیبی از نبوغ ورزشی، فشار شهرت، آسیب‌های روانی و درگیری طولانی‌مدت با اختلال مصرف مواد بود. مسیر پرتنش او بیش از آنکه روایتی افسانه‌ای باشد، نمونه‌ای پیچیده از تلاقی استعداد خارق‌العاده با فقدان حمایت پایدار درمانی است. بررسی علمی زندگی و مرگ مارادونا می‌تواند برای متخصصان سلامت روان و درمان اعتیاد، داده‌های ارزشمندی درباره نقش استرس مزمن، وابستگی به دارو و مراقبت ناکافی فراهم کند. با وجود همه فراز و نشیب‌ها، جایگاه مارادونا در تاریخ فوتبال جهان همچنان ماندگار است؛ اسطوره‌ای که هم موفقیت‌هایش و هم شکست‌هایش، درس‌های مهمی برای فهم انسان و اعتیاد برجای گذاشت.

نگارنده: یاسمین ثریا/ مجله اعتیاد  etiad.org

سوالات متداول درباره مرگ و اعتیاد مارادونا

علت مرگ مارادونا چه بود؟

دیه‌گو مارادونا در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰ در ۶۰ سالگی درگذشت. علت مستقیم مرگ او نارسایی حاد قلبی همراه با ادم ریوی، یعنی تجمع مایع در ریه‌ها، گزارش شد.

آیا مارادونا بر اثر مصرف مواد مخدر درگذشت؟

خیر. بررسی سم‌شناسی پس از مرگ، وجود الکل یا مواد مخدر غیرقانونی را در بدن مارادونا نشان نداد. او سابقه طولانی اعتیاد به کوکائین و الکل داشت، اما این مواد علت مستقیم مرگ او اعلام نشدند.

مارادونا به چه موادی اعتیاد داشت؟

مارادونا سال‌ها با مصرف کوکائین درگیر بود و درباره مشکلات خود با الکل نیز صحبت کرده بود. اعتیاد و مشکلات مرتبط با آن بخش مهمی از زندگی و وضعیت سلامت او را تحت تأثیر قرار داد.

مارادونا چند سال داشت و چه زمانی درگذشت؟

مارادونا هنگام مرگ ۶۰ سال داشت. او در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰، چند هفته پس از جراحی برای درمان هماتوم ساب‌دورال مغز، در خانه‌ای در نزدیکی بوینس‌آیرس درگذشت.

آیا پزشکان مارادونا در مرگ او مقصر بودند؟

نحوه مراقبت پزشکی از مارادونا در روزهای پایانی زندگی موضوع تحقیقات و پرونده قضایی شد. درباره مسئولیت اعضای تیم درمان او اختلاف و رسیدگی قضایی وجود داشته است؛ بنابراین بهتر است بدون استناد به نتیجه قطعی دادگاه، قصور پزشکی را علت قطعی مرگ معرفی نکنیم