جیمی کِی یا جیمی «ک»، با نام کامل جیمی کینون، یکی از چهره‌های محوری در شکل‌گیری انجمن معتادان گمنام بود؛ شخصیتی که هرگز خود را بنیان‌گذار NA ندانست، اما بدون نقش او، این انجمن به شکل امروزی‌اش شکل نمی‌گرفت.

جیمی کینون به همراه فرانک، دوریس-س، گیلدا-ک، پال-ر، استیو-ر و چند عضو دیگر، از ۱۷ اوت ۱۹۵۳ مجموعه‌ای از جلسات را در جنوب کالیفرنیا آغاز کردند. این جلسات در ابتدا با نام «معتادان گمنام و الکلی‌های گمنام سن فرناندو» شناخته می‌شد. نخستین جلسه ثبت‌شده NA در تاریخ ۵ اکتبر ۱۹۵۳ برگزار شد؛ تاریخی که بعدها به نقطه آغاز رسمی انجمن معتادان گمنام تبدیل شد.

زندگی شخصی جیمی کینون

جیمی کینون در سال ۱۹۱۱ در اسکاتلند به دنیا آمد و در کودکی به همراه خانواده به ایالات متحده مهاجرت کرد. خانواده او شهر فیلادلفیا را برای سکونت انتخاب کردند. جیمی در نوجوانی وارد یک آموزشگاه خصوصی شد و حتی مدتی تصمیم داشت کشیش شود.

اما مسیر زندگی او تغییر کرد. جیمی ابتدا به الکل وابسته شد و پس از مدتی مصرف قرص‌های آرام‌بخش، مواد روان‌گردان و سایر مواد مخدر نیز به زندگی‌اش راه یافت. او با همسر اول خود، «آگنس»، در فیلادلفیا آشنا شد و حاصل این ازدواج پنج فرزند بود.

لوگو اِن اِی
به ابتکار جیمی ک، تنها چیزی که برای عضویت در NA نیاز است «تمایل به قطع مصرف مواد مخدر» است. در این گروه‌ها، اعضا یکدیگر را به صورت منظم ملاقات می‌کنند تا به همدیگر برای پاک ماندن کمک کنند.

زندگی به روال برنامه در معتادان گمنام

زیباترین هدیه­‌ خداوند

ورود به بهبودی و جدایی مسیر NA از AA

در دوم فوریه ۱۹۵۰، جیمی کینون مصرف همه مواد مخدر و الکل را قطع کرد و وارد جلسات الکلی‌های گمنام شد. حضور در AA نقطه عطفی در زندگی او بود، اما خیلی زود متوجه یک خلأ اساسی شد: بسیاری از اعضای AA سابقه مصرف هروئین، مرفین، قرص‌های روان‌گردان و مواد دیگر داشتند، اما اجازه نداشتند در جلسات درباره اعتیاد غیرالکلی صحبت کنند.

اصرار بر تمرکز صرف بر الکل، باعث شد جیمی کینون به این نتیجه برسد که «اعتیاد» فراتر از نوع ماده است و نیاز به فضایی مستقل دارد؛ فضایی که در آن، نوع ماده مصرفی اهمیتی نداشته باشد.

شکل‌گیری اصول معتادان گمنام

در ۱۴ سپتامبر ۱۹۵۳، جیمی کینون و اعضای اولیه انجمن معتادان گمنام نامه‌ای از بیل ویلسون، بنیان‌گذار الکلی‌های گمنام، دریافت کردند که در آن اجازه استفاده از اصول، سنت‌ها و ساختار AA به NA داده شده بود. این حمایت، به انجمن نوپای معتادان گمنام مشروعیت بخشید و مسیر شکل‌گیری برنامه دوازده قدم NA را هموار کرد، در حالی که تمرکز آن بر «اعتیاد» و نه یک ماده خاص باقی ماند.

به ابتکار جیمی ک، تنها شرط عضویت در انجمن معتادان گمنام «تمایل به قطع مصرف مواد مخدر» تعریف شد. این اصل، بعدها به یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم انجمن تبدیل شد؛ مفهومی که هنوز هم در تمامی جلسات سراسر جهان تکرار می‌شود.

در انجمن اِن‌اِی، اعضا به صورت منظم یکدیگر را ملاقات می‌کنند تا تجربه، امید و توانایی خود را به اشتراک بگذارند و به هم برای پاک ماندن کمک کنند. «پاکی» در این برنامه به معنای پرهیز از مصرف هر ماده‌ای است که حالت ذهنی و جسمی انسان را تغییر می‌دهد.

نقش جیمی کی در ادبیات و ساختار اِن‌ای

جیمی کینون نویسنده بخش‌هایی از «کتابچه سفید» معتادان گمنام است؛ متنی که پایه‌های فکری NA را شکل داد. مشهورترین بخش این کتابچه، نوشته‌ای با عنوان «آخر خط» است که هنوز هم برای بسیاری از اعضا الهام‌بخش است.

او همچنین طراح اولیه لوگوی NA بود؛ نمادی که بعدها توسط خدمات جهانی ویرایش شد، اما ایده و مفهوم آن از جیمی ک سرچشمه گرفت. جیمی از ابتدای تأسیس دفتر خدمات جهانی (WSO) تا سال ۱۹۸۳، به‌صورت داوطلبانه به عنوان مدیر این دفتر فعالیت کرد.

جیمی کینون

فشارهای قانونی و سال‌های ابتدایی انجمن

در سال‌های نخست، فعالیت انجمن معتادان گمنام با فشارهای شدید قانونی همراه بود. در آن زمان، قوانین ایالات متحده هرگونه گردهمایی معتادان را جرم تلقی می‌کرد. به همین دلیل، بسیاری از جلسات NA عملاً غیرقانونی بودند.

در برخی نشست‌ها، اعضا اطراف محل جلسه نگهبانی می‌دادند تا در صورت حضور پلیس، دیگران را خبر کنند. این شرایط دشوار، نشان می‌دهد که شکل‌گیری NA نه‌تنها یک حرکت درمانی، بلکه یک کنش اجتماعی پرخطر در زمان خود بوده است.

تفاوت نگاه NA با AA

در قدم اول برنامه معتادان گمنام، به جای واژه «الکل» از واژه «اعتیاد» استفاده شد. در معتادان گمنام، الکل نیز به‌عنوان یک ماده مخدر در نظر گرفته می‌شود. اعضا اقرار می‌کنند که در برابر اعتیاد خود عاجزند و زندگی‌شان غیرقابل اداره شده است، نه صرفاً در برابر یک ماده خاص.

این تغییر ساده اما بنیادین، باعث شد انجمن ا‌ن‌ای به برنامه‌ای فراگیر برای همه انواع وابستگی تبدیل شود.

سال‌های پایانی زندگی جیمی کی

جیمی کینون، که امروز از او به‌عنوان بنیان‌گذار انجمن معتادان گمنام یاد می‌شود، سال‌های پایانی عمر خود را با بیماری‌های جسمی جدی سپری کرد. او از اواخر دهه ۱۹۵۰ با بیماری سل (Tuberculosis) درگیر بود و این نبرد طولانی، توان جسمی‌اش را به‌تدریج تحلیل برد. با این حال، بیماری هرگز مانع حضور ذهنی، تعهد و خدمت او به انجمن معتادان گمنام نشد.

جیمی کی سرانجام در تاریخ ۹ ژوئیه ۱۹۸۵، در ایالت کالیفرنیا، بر اثر سرطان ریه درگذشت. در زمان مرگ، او سی‌وپنج سال پاکی مستمر داشت و تا آخرین روزهای زندگی، خود را نه یک چهره تاریخی، بلکه عضوی در حال بهبودی می‌دانست؛ عضوی که مسئولیتش را تنها «خدمت» می‌دید.

پیش از مرگ، جیمی جمله‌ای گفت که بعدها به یکی از نقل‌قول‌های ماندگار در تاریخ انجمن معتادان گمنام تبدیل شد. او گفته بود اگر روزی قرار باشد سنگ قبری برایش گذاشته شود، دوست دارد روی آن نوشته شود:
«ما فقط چند بذر کاشتیم و با کار و تلاش، این مسیر را ساختیم؛ تا خودمان و دیگران بتوانیم در صلح، در آزادی و در عشق زندگی کنیم.»

این نگاه، جوهره‌ی شخصیت جیمی کی را نشان می‌دهد؛ انسانی که هیچ‌گاه به دنبال عنوان، شهرت یا جایگاه رسمی نبود، اما اثری ماندگار بر میلیون‌ها انسان در مسیر بهبودی گذاشت. میراث او نه در نام‌ها و القاب، بلکه در تداوم جلسات، قدم‌ها و امیدی زنده است که هنوز هم در انجمن معتادان گمنام جریان دارد.

تحریریه مجله اعتیاد etiad.org

به ابتکار «جیمی کینون»، انجمن معتادان گمنام  (NA) که برداشتی از اصول و مرام AA بود پایه گذاری شد. برنامه معتادان گمنام ابتدا به صورت یک حرکت کوچک به کار خود ادامه می‌داد در حالی که امروز به عنوان یکی از بزرگترین و قدیمی‌ترین سازمان‌های ترک اعتیاد در دنیا شناخته می‌شود.