تاریخ انتشار:
اشتراک گذاری:
372

بر اثر زیاده روی در مصرف الکل، فرد میتواند بد مست یا سیاه مست شود. بدمست  کسی است که بعد از مشروب خوری، عربده می‌کشد و شرارت می‌کند. کسی که پس از مصرف الکل بیش از حد تحمل بدن خود، شروع به هرزه گویی و شهوت پرستی می‌نماید.

اگر از نوشیدنی‌های الکلی استفاده کرده‌اید و احیانا بعضی وقت‌ها زیاده روی هم، ممکن است تجربه فراموشی موقت هم داشته باشید. فراموشی موقت، به این معناست که فرد تمام یا بخشی از اتفاقاتی را که در زمان نوشیدن الکل افتاده است، به یاد نمی‌آورد.

سیاه‌مست یعنی حدی از مستی که  مصرف کننده به مرحله فراموشی می رسد و شروع به هذیان گفتن میکند. از خود بی خود شده و کنترل حرکات و رفتار خود را از دست میدهد. سیاه مست یعنی کسی که نه تنها در مشروب خوردن، بلکه در مستی زیاده روی کرده است.

بعضی‌ها حتی وقتی به اندازه دیگران نوشیدنی الکلی می‌خورند هم بد مست می‌شوند. اما بدمستی می‌تواند نشان دهنده مشکلات دیگری هم باشد.

یک لحظه مستی، یک عمر پستی!

ادوارد در شرایطی از خواب بیدار شد که بارها برایش تکرار شده است. او زمان زیادی از وقایع شب پیش را به خاطر نمی‌آورد. یادش بود که به کلاب شبانه رفته و با عده‌ای حرف زده، معاشرت کرده… ولی بعد از آن حافظه‌اش کاملا خالی بود.

چه اتفاقی افتاده بود؟ زخمی که روی دستش بود از کجا آمده بود؟ غذای چینی را چه کسی خریده بود؟ زنی که کنارش خوابیده بود چه کسی بود؟

ادوارد میدانست که اتفاق عجیبی افتاده ولی نمی‌دانست دقیقا چی شده است…راستش زیاد هم جدی نمی‌گرفت چون بار اولش نبود.

سالیان متمادی تصور می‌شد که فقط الکلی‌ها می‌توانند مست خراب شوند، تا این‌که تحقیقات اخیر خلاف آن را ثابت کرد

ادوارد همیشه به خاطر مصرف الکل، بدمست می‌شد و به دردسر میفناد. از لحظه بدمستی به بعد، همه خاطرات در تاریکی فرو می‌روند. بعضی از کسانی که مشروب مصرف می‌کنند به بدمستی خفیف‌تر و پاره‌پاره‌ای مبتلا می‌شوند که فقط بخش‌هایی از حافظه را پاک میکند.

اگر این‌گونه فراموشی‌ها بعد از نوشیدن الکل به نظرتان آشنا می‌آید به این خاطر است تحقیقات نشان میدهد بیش از نیمی از اشخاصی که الکل مصرف می‌کنند سطحی از بدمستی را تجربه کرده‌اند. نظرسنجی از بیش از ۲ هزار نفر از کسانی که تازه تحصیلات دبیرستان را در آمریکا به پایان رسانده‌اند نشان داد که حدود بیست درصد شرکت‌کنندگان در شش ماه منتهی به این نظرسنجی، بدمست شده بودند.

ارون وایت، از اعضای موسسه ملی سوء مصرف و اعتیاد الکل ایالات متحده، می‌گوید “پانزده سال پیش همکاران ما قبول نداشتند که این پدیده متداولی است. اما حالا همه ما می‌دانیم که خیلی از مردم مست خراب می‌شوند.”

شواهد نشان می‌دهد که بدمستی در بین کسانی که الکل مصرف می‌کنند خیلی متداول است، دانشمندان حالا دارند اطلاعات بیشتری از چگونگی وقوع بدمستی و سیاه مستی به‌دست می‌آورند. روندی که به آن‌ها اجازه خواهد داد پیامدهای منفی متعدد این پدیده را بهتر بشناسند و مانع وقوعشان شوند.

سالیان متمادی تصور می‌شد که فقط الکلی‌ها می‌توانند مست خراب شوند، تا این‌که تحقیقات اخیر خلاف آن را ثابت کرد.

شواهد نشان می‌دهد که بدمستی در بین کسانی که الکل مصرف می‌کنند
 خیلی متداول است، دانشمندان حالا دارند اطلاعات بیشتری از چگونگی
 وقوع بدمستی و سیاه مستی به‌دست می‌آورند

حافظه کاملا در حین بدمستی پاک می‌شود

در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی، محققی به نام دونالد گودوین الکلی‌ها را از بیمارستان‌ها و بنگاه‌های کاریابی جذب کرد تا بلکه بفهمد وقتی حافظه در مستی پاک می‌شود چه اتفاقی می‌افتد.

او متوجه شد که از میان ۱۰۰ فرد الکلی بیش از ۶۰ نفر مرتب بدمست می‌شدند بعضی‌ها کامل و بعضی‌ها هم پاره‌پاره. او در عین حال نشان داد که افراد بدمست می‌توانند رفتاری کاملا منسجم از خود بروز دهند. برای مثال، او نشان داد که افراد در حالت بدمستی هیچ مشکلی با حافظه کوتاه‌مدت خود نداشتند و حتی می‌توانستند محاسبات ساده‌ای انجام دهند. اما همه این کارها ظرف ۳۰ دقیقه فراموش می‌شد.

او در آزمایش‌های بعدی خود ظرف ۴ ساعت، نیم لیتر ویسکی به الکلی‌ها داد و آن‌ها را در موقعیت‌هایی قرار داد که “تجربیاتی به‌یادماندنی برایشان فراهم می‌کرد. تجربیاتی که افراد هوشیار به راحتی به خاطر می‌سپردند.”

در یکی از آزمایش‌ها به شرکت‌کنندگان پورنوگرافی نشان داد و سپس از آن‌ها سوالاتی بسیار جزئی در باره چیزهایی که دیده بودند پرسید. در آزمایشی دیگر و در حالی که در یک دستش ماهی تابه نگه داشته بود از شرکت‌کنندگان می‌پرسید که گشنه‌اند یا نه. وقتی جواب می‌دادند، به آن‌ها می‌گفت که داخل ماهیت ابه موش مرده است. شرکت‌کنندگان ظرف ۳۰ دقیقه این وقایع را فراموش می‌کردند و حتی روز بعد هم آن‌ها را به یاد نمی‌آوردند. اما وقایع تا دو دقیقه در حافظه‌اشان می‌ماند که نشانه کارکرد صحیح حافظه کوتاه‌مدتشان بود.

با این‌که این آزمایش‌ها با شرکت افراد الکلی انجام گرفته بود، مقدمات فهم ما از رفتار غیرالکلی‌ها در حین بدمستی را نیز فراهم کرد. تداوم تاثیر آزمایش‌های دونالد گودوین به این خاطر است که شما – به خاطر دلایل اخلاقی واضح – دیگر نمی‌توانید با مست کردن شرکت‌کنندگان حافظه آن‌ها را پاک کنید، و عمدتا باید به پرسش و پاسخ درباره اتفاقات گذشته بسنده کنید.

شخصی که مرتب مست خراب می‌شود احتمالا باقی پیامدهای منفی نوشیدن الکل را هم بیشتر تجربه می‌کند. از موارد پیش‌پاافتاده‌ای چون دیر سر قرار رفتن و تاخیر در کار گرفته تا چیزهای مهمتری چون آسیب‌دیدگی یا مصرف بیش از حد مواد مخدر. برای همین است که بدمستی متر و معیار مناسبی برای پیش‌بینی رفتارهای مضر دیگر است

این‌که تکه‌هایی از حافظه کاملا در حین بدمستی پاک می‌شود تا حدودی نشانگر اتفاقاتی است که در مغز می‌افتد. باور بر این است که هیپوکامپ به طور موقت از کار می‌افتد – یعنی همان بخشی از مغز که کارش در هم تنیدن اطلاعات ورودی به منظور ساختن خاطرات ما از اتفاقات روزمره است. افرادی که این قسمت از مغزشان آسیب جدی دیده باشد توانایی ساخت خاطرات جدید را ندارند.

فراموشی موقت وقتی اتفاق می‌افتد که میزان الکل خون (blood alcohol level) بیش از حد بالا می‌رود. بخشی از مغز که در هیپوکامپوس واقع است، به مصرف الکل حساس است. این بخش مغز مسئول شکل دادن به خاطرات ماست. میزان بالای الکل توانایی هیپوکامپوس برای ثبت خاطرات را کاهش می‌دهد. این به این معناست که فراموشی موقت لزوما به این معنا نیست که ما خاطرات زمان نوشیدن را «فراموش» کرده‌ایم، بلکه درست‌تر این است که بگویم خاطرات در آن زمان شکل نگرفته‌اند.

بدمستی بین دانشجویان و زنان متداولتر است

ایمی هاس، محقق دانشگاه پالو آلتو در ایالت کالیفرنیا، در سال ۲۰۱۷ نشان داد که زنان به طور معمول با سه نوشیدنی کمتر از مردها بدمست می‌شوند.

بدمستی، متر و معیار مناسبی برای پیش‌بینی رفتارهای مضر دیگر است

به نظر می‌رسد که تفاوت‌های ژنتیکی در مغز هم ایفای نقش می‌کند. ریگان وثریل، استاد دانشگاه پنسیلوانیا، با مطالعه طولی افراد بین ۱۲ و ۲۴ سال نشان داد که افراد خاصی که در سال‌های بعد به سوء استفاده از الکل رو آورده بودند و بدمست می‌شدند، تسلط کمتری هم بر کردار خود داشتند. این ویژگی حتی هنگامی که هنوز الکل مصرف نمی‌کردند هم در اسکن‌های مغز آن‌ها دیده می‌شد.

خانم هاس می‌گوید “شواهد به ما نشان می‌دهد که مصرف زیاد الکل مخصوصا در دوران نوجوانی می‌تواند برای مغز در حال رشد خطرناک باشد.” دلیلش این است که نوجوانان در مقایسه با بزرگسالان نسبت به تاثیرات الکل حساسترند. یکی از دلایلش این است که لوب پیشانی مغز دیرتر از باقی مناطق کامل می‌شود حدودا در ۲۵ سالگی.

الکل می‌تواند فعالیت بخش‌هایی از مغز را که در ساخت خاطرات از زمان‌ها و مکان‌های خاص نقش دارند مختل کند. همان‌طور که در عوامل خطرناک شاهد بودیم، پیامدهای بدمستی نه تنها برای نوجوانان بدتر است، بلکه زنان را هم بیشتر تهدید می‌کند.

خانم هاس و همکارانش نشان داده‌اند که زنانی که بدمست می‌شوند، در مقایسه با مردان و کسانی که مست خراب نمی‌شوند، احتمالا در حین بدمستی بیشتر دست به رفتار جنسی خطرناک می‌زنند. این خانم‌ها در عین حال احساس پشیمانی بیشتری هم در فردای چنین کاری می‌کنند.

شخصی که مرتب مست خراب می‌شود احتمالا باقی پیامدهای منفی نوشیدن الکل را هم بیشتر تجربه می‌کند. از موارد پیش‌پاافتاده‌ای چون دیر سر قرار رفتن و تاخیر در کار گرفته تا چیزهای مهمتری چون آسیب‌دیدگی یا مصرف بیش از حد مواد مخدر. برای همین است که بدمستی متر و معیار مناسبی برای پیش‌بینی رفتارهای مضر دیگر است.

بنا به این دلایل است که امروزه پرسش درباره بدمستی دارد به ابزاری پرمصرف برای تشخیص نحوه مصرف الکل در افراد تبدیل می‌شود؛ کسانی که صرف تفریح الکل مصرف می‌کنند و کسانی که از الکل سوء استفاده می‌کنند.

غربال بدمستی

ماری‌بث میلر، روانشناس اعتیاد در دانشگاه میزوری، متوجه شد که یک مداخله ساده می‌تواند به کسانی که بدمستی می‌شوند کمک کند تا میزان الکل مصرفی خود را کاهش دهند. او ابتدا این یافته را در سربازان بازنشسته بررسی کرد و سپس در مورد دانشجویان هم به کار برد.

خانم میلر امیدوار است که بتواند به همراه همکارانش این مداخلات را بسط و توسعه دهد. او امیدوار است که بتواند فرهنگی را جا بیاندازد که در آن مردم می‌فهمند “که لازم نیست برای خوش‌گذرانی بدمست شوند.”

محققان دیگر امید دارند که پرسش درباره سابقه بدمست بتواند در ادامه به کاهش دیگر رفتارهای مضر نیز کمک کند. شاید برای کسانی که مرتب بدمست می‌شوند کنترل میزان مصرف الکل بتواند شروع خوبی باشد. آن‌ها حتی می‌توانند از دوستانشان هم بخواهند که حواسشان به آن‌ها باشد. البته زدن این حرف خیلی راحت است.

بعضی از رفتارهای ناخوشایند موضوع خنده می‌شوند و به امری عادی تبدیل می‌شوند. ما بعضی مواقع آسیب‌های روانی و فیزیکی الکل را کاملا فراموش می‌کنیم.

نظرات

ارسال نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.