حقايقي درباره نيکوتين

279-NicA-200عمده ترکيب موثر سيگار نيکوتين است که عامل اصلي اعتياد جسماني ناشي از مصرف دخانيات است. نيکوتين سبب ترشح فوري آدرنالين مي‌شود. آثار آدرنالين شامل: افزايش ضربان قلب، افزايش فشار خون، تنفس سريع و عميق، افزايش گلوکز و کاهش اشتهاست. نيکوتين در واقع يک محرک سيستم عصبي مرکزي است که باعث افزايش قابليت انقباض عضله قلب و افزايش آزاد سازي اسيدهاي چرب مي‌‌شود.

از ديگر آثار نيکوتين مي‌توان به بالا رفتن اسيدهاي چرب و افزايش چسبندگي پلاکت‌ها نيز اشاره کرد و همچنين اين ماده با تاثير روي هورمون‌هاي جنسي مانند استروژن سبب يايسگي زودرس مي‌‌شود. يک نخ سيگار کمتر از 2 ميلي گرم نيکوتين وارد خون مي‌کند. نيکوتين عامل تغيير ترکيبات شيميايي و بيولوژيک مغز است. نيکوتين به دليل آثار رواني خوشايندي که ايجاد مي‌کند، اثر اعتيادآور دارد و شخص به مرور زمان به آن عادت مي‌کند و مانند بقيه اعتيادها، کم کم مقدار مصرف و نياز به نيکوتين بالا مي‌رود؛و بالطبع تعداد نخ سيگار مصرفي نيز بالا رفته و با قطع آن، علايم قطع نيکوتين مانند عصبانيت، پرخاشگري و زودرنجي به وجود مي‌آيد.

 

نيکوتين يک آلکالوييد(شبه قليا) بسيار سمي و روغن مانند است که داراي ويژگي‌هاي زير است:

• نيکوتين داراي آثار متضاد و متناقصي است، هم نيرو بخش و محرک است و هم سرکوبگر و آرامبخش.

• اعتياد و وابستگي به نيکوتين يکي از موانع اصلي افراد سيگاري براي رهايي از هر نوع دخانيات است.

• جذب نيکوتين از طريق پوست، ريه، غشاءهاي مخاط بيني و دهان ميسر است.

• نيمه عمر نيکوتين در بدن يک ساعت است. يعني يک ساعت طول مي‌کشد تا مقدار آن در بدن به نصف برسد.

• 80 درصد نيکوتين در کبد و توسط آنزيم‌هاي آن تجزيه شده و از بين مي‌رود.

• نيکوتين در ريه‌ها نيز متابوليزه شده و به موادي مانند کوتينين و اکسيد نيکوتين تبديل شده و توسط ادرار دفع مي‌گردد.

• با توجه به اين که نيمه عمر کوتينين، 24 ساعت است، انجام آزمايش ادرار حتي تا 2روز بعد از سيگار کشيدن قادر به تشخيص آن مي‌باشد.

• نيکوتين با تاثير روي لوزالمعده و ممانعت در ترشح هورمون انسولين، باعث مي‌شود تا قند خون به طور غيرطبيعي بالا مانده و فرد احساس سيري کند.

• هفت ثانيه پس از استعمال دخانيات به دليل آساني عبور آن از سد خوني- مغزي، نيکوتين خود را به مغز مي‌رساند.

• نيکوتين تقريبا روي کليه سيستم‌هاي عصبي و غددي بدن موثر است.

• 15 تا 30 ثانيه بعد از مصرف سيگار نيکوتين حتي تا انگشت شست پا نيز مي‌رسد.

279-NicA-460

همچنين سم نيکوتين با اثرگذاري بر اعصاب دستگاه گوارش، باعث افزايش فعاليت حرکتي روده‌ها مي‌‌شود.
در نتيجه با مصرف سيگار عوارضي چون تهوع، استفراغ و اسهال شايع است. نيکوتين در مقادير بالا  
با اثربخشي روي سيستم اعصاب،باعث لرزش، تشنج، فلج عضلات و مرگ مي‌‌شود.


اعتياد به نيکوتين

بر اساس معيارهاي روان‌پزشکي مصرف عادتي نيکوتين نوع شديدي از اعتياد تلقي مي‌شود. اعتياد به نيکوتين هم به مقدار آن مربوط است و هم به دفعات رسيدن اين ماده به مغز. براي مثال، فردي که بيست عدد سيگار مي‌کشد و هر سيگار حدود ده پک دارد، حدود دويست بار در روز نيکوتين را به مغز خود هدايت مي‌کند.

 

279-NicA-skull-and-cig-300-خصوصيات فرد وابسته به نيکوتين

• افرادي که در روز تعداد مشخصي سيگار و در ساعات مشخصي مصرف مي‌کنند.

• افرادي که در شرايط خاص و فشارهاي جسمي و رواني به دخانيات متوسل مي‌شوند.

• افرادي که با استعمال نکردن دخانيات دچار علايم محروميت از نيکوتين مي‌‌شوند.

• در شرايط ويژه‌اي که امکان دستيابي به دخانيات براي آنها ميسر نباشد، دچار اختلال در کارکرد شده و به هر کاري متوسل مي‌شوند تا به استعمال دخانيات بينجامد.

• براي سنجش ميزان وابستگي فرد به نيکوتين تست‌هايي وجود دارد که کاربردي‌ترين آنها تست فاگستروم است و از امتياز به دست آمده به عنوان يک معيار براي ارزيابي فرد استفاده مي‌‌شود.

علايم قطع وابستگي به نيکوتين

در زمان ترک سيگار و ديگر انواع دخانيات: علايم محروميت از نيکوتين در افراد مختلف متفاوت است.

اين علايم از چند ساعت تا چند روز بعد از مصرف نکردن دخانيات شروع شده و امکان دارد براي مدت‌ها در بدن پايدار بماند(از چند روز تا چند ماه). اين علايم شامل موارد زير است: اضطراب، خواب ناکافي و گاهي خواب آلودگي جبراني، افزايش اشتها و وزن، خلق افسرده و درمانده، اختلالات گوارشي از جمله يبوست، کم‌حوصلگي و بي‌صبري، اختلال در تمرکز و هوشياري، اختلال در قضاوت و اختلالات حرکتي، سردرد، وسوسه کشيدن سيگار، کاهش ضربان قلب، کاهش فشار خون، بي‌قراري، خشکي دهان، خستگي، اسپاسم عضلات، سرفه‌هاي تحريکي و افزايش خلط.

همچنين سم نيکوتين با اثرگذاري بر اعصاب دستگاه گوارش، باعث افزايش فعاليت حرکتي روده‌ها مي‌‌شود. در نتيجه با مصرف سيگار عوارضي چون تهوع، استفراغ و اسهال شايع است. نيکوتين در مقادير بالا با اثربخشي روي سيستم اعصاب،باعث لرزش، تشنج، فلج عضلات و مرگ مي‌‌شود.

منبع: http://salamat.ir